Phormium cookianum Blondie - Nieuw-Zeelands vlas

De Phormium cookianum 'Blondie' ontvouwt zich als een prachtige, bonte fontein van licht. Deze zeer mooie architectuurplant onderscheidt zich door zijn bescheiden formaat, zijn sierlijk overhangende groeiwijze en het unieke uiterlijk van zijn lange, licht spiraalvormige bladeren in roomgeel met een groene rand. Met zijn uitstraling van een reusachtige Chlorophytum biedt deze wintergroene plant het hele jaar door een bijzonder exotisch aanzicht in de tuin, ook tijdens de zomerbloei met rechtopstaande aren vol nectarrijke buisbloemen. In de vollegrond geeft 'Blondie' de voorkeur aan de milde, vochtige klimaten zoals aan de Nederlandse kust. Hij doet het ook uitstekend in een grote kuip, om vorstvrij te overwinteren. 

De Phormium cookianum, of Nieuw-Zeelands vlas, behoort net als zijn neef de Phormium tenax tot de Agavaceae-familie en zijn beide afkomstig uit Nieuw-Zeeland. De eerste blijft echter wat compacter, is iets minder winterhard en houdt van koelere, vruchtbare grond. De cultivar 'Blondie', recentelijk in Nieuw-Zeeland ontwikkeld, is een compacte vorm met een overhangende groeiwijze en bont blad. Deze prachtige rhizomateuze vaste plant groeit in een pol zonder uitlopers. Met een zowel opgaande als sierlijk gebogen vorm bereikt hij ongeveer 60 cm hoogte, afhankelijk van de groeiomstandigheden, voor een breedte van 50 tot 60 cm. De bladeren zijn vrij smal, gebogen, soepel, licht gedraaid, puntig aan het uiteinde en opvallend overhangend. Elk blad heeft een bleekgeel tot roomkleurig midden met een groene rand. Bloemstengels van minimaal 1 meter hoog verschijnen van mei tot juli, afhankelijk van het klimaat, en steken boven het blad uit. Ze zijn groen met een gele en oranje tint en dragen aren met gebogen, buisvormige bloemen. Hierna vormen zich spiraalvormige, hangende vruchten. Deze bloei trekt bepaalde vogels en veel bestuivende insecten aan.

Deze Phormium is een plant van grote sierwaarde, bijzonder geschikt voor grote potten vanwege zijn overhangende groeiwijze. In de vollegrond zal hij tegenvallen in een mediterraan klimaat, maar is hij schitterend in de kustgebieden van Nederland. Solitair of in groepen geplant, structureert hij de ruimte en geeft hij de tuin een zeer exotische charme. Net als siergrassen is het een geweldige vaste plant voor een moderne tuin met strakke lijnen. In koudere streken kan hij in een zeer grote pot op het terras of balkon staan, om in het groeiseizoen van zijn aanwezigheid te genieten, en vorstvrij overwinterd worden in een koude kas of een weinig verwarmde serre. In een stadstuin verzacht hij betonnen structuren. Combineer hem ook met purperen blad, zoals dat van sommige Japanse esdoorns, Physocarpus of Pittosporum.

De Maori's gebruiken Phormium zoals wij vlas gebruiken, voor de vezels die in de textielindustrie worden verwerkt. Deze eigenschap heeft waarschijnlijk geleid tot de volksnaam 'Nieuw-Zeelands vlas' of 'Bergvlas'.