Osmanthus fragrans - Schijnhulst

De Osmanthus fragrans, beter bekend als de geurige osmanthus, is een groenblijvende struik van flinke statuur die bloeit van het late voorjaar tot in het najaar, in opeenvolgende golven. Zijn kleine, zeer bleekgele bloemen verspreiden een zoete geur die zich over meerdere meters in de tuin verspreidt: het is een bloemige geur met fruitige accenten die zeer gewild is bij parfumeurs. Met zijn uitstraling van een kleine boom met een brede, ronde kroon, zijn prachtige donkergroene en glanzende blad het hele jaar door, en zijn wonderbaarlijke bloei, ontbreekt het hem aan noch karakter, noch charme. In de tuin blijkt deze struik weinig eisen te stellen aan de bodem, mits deze diep en goed gedraineerd is. Zijn enige tekortkoming is een relatieve winterhardheid, waardoor hij alleen voor de vollegrondsteelt geschikt is in onze streken waar de winter mild is.

De Osmanthus fragrans, ook wel Chinese olijf, geurende olijf of thee-olijf genoemd, is een zeer mooie struik of kleine boom die oorspronkelijk uit de bergbossen van de warme gematigde streken van China, Japan en Vietnam komt. Het is een soort voor een vrij mild klimaat: een goed gevestigde plant (na 3 of 4 jaar teelt) zal in staat zijn om korte vorstperiodes van ongeveer -6 tot -8 °C te overleven, in een gezonde bodem en beschut tegen de wind. Deze osmanthus verdraagt zowel licht zure als kalkrijkere grond en past zich, eenmaal goed geworteld, goed aan aan droge grond in de zomer. Hij behoort tot de zeer grote en rijke familie van de Oleaceae, waartoe bijvoorbeeld ook de olijfboom, de sering en de jasmijn behoren.

De groei van deze struik is vrij langzaam. Hij heeft een nogal uitgespreide groeiwijze en vormt vaak meerdere kleine stammen met daarop een brede, dichte kroon. Op volwassen leeftijd bereikt hij gemiddeld een hoogte van 4 m bij een breedte van 3 m. Onder zeer gunstige omstandigheden kan hij meer dan 5 m hoog en 4 m breed worden. Het blad, dat het hele jaar door groen blijft, bestaat uit ovale, dikke en leerachtige bladeren, tot 14 cm lang en 4 cm breed, die tegenover elkaar aan de twijgen staan. De bladschijf is donkergroen en glanzend aan de bovenkant, mat en lichter aan de onderkant.

De bloei begint meestal in juni. Als de grond in de zomer een beetje koel blijft, herhaalt deze zich sporadisch tot in oktober. Als de zomer droog is, stopt de bloei en hervat deze zich weer bij de terugkeer van de regen. Elke bloemgolf duurt ongeveer 10 dagen. De bloemen verschijnen aan de scheuten van het lopende jaar, gegroepeerd in kleine trossen in de bladoksel. Elke bloem van 1 cm, met een wasachtige textuur, heeft de vorm van een korte buis die zich verbreedt in 4 ronde lobben. De bloemen verspreiden een complexe geur die aan die van jasmijn doet denken, maar lichter, verzacht door tonen van abrikoos, appel, mandarijn en rijpe perzik. Na bestuiving door bestuivende insecten (behalve bijen, die worden afgeschrikt door de rijkdom aan ethanol in de geur), worden de bloemen gevolgd door de vorming van ovaalvormige blauwzwarte vruchten, van 1,5 cm lang.

De Osmanthus fragrans verdient een ereplaats in een tuin met een mild gematigd klimaat. Hij kan worden gebruikt in een heesterborder, solitair, in een bloeiende haag, of zelfs in een zeer grote kuip. Zet hem bij een plek waar u vaak langs loopt om optimaal te genieten van zijn geur en zijn unieke aanwezigheid. U kunt hem combineren met andere groenblijvende struiken die op een ander moment bloeien, zoals de Ceanothus 'Concha', de Elaeagnus, de Mahonia, de Sarcococca of de Garrya elliptica, op een plek in de halfschaduw. In een groenblijvende haag gaat hij goed samen met de wollige sneeuwbal Viburnum tinus 'Purpureus', Rhamnus alaternus, Portugese laurierkers, Photinia's, grote ligusters, oleander of laurier...

Eigenschappen en toepassingen:

De bloemen van osmanthus worden soms door thee gemengd om deze te aromatiseren, of door koekjes, en worden lokaal gebruikt bij de bereiding van een zeer oude traditionele Chinese likeur die in jade kopjes wordt geserveerd. De parfumerie gebruikt ook osmanthus-absoluut in de samenstelling van hoogwaardige parfums of cosmetica. Osmanthus-absoluut heeft ook eigenschappen die insecten afweren. De bast en wortels maken deel uit van de traditionele Aziatische farmacopee en worden gebruikt voor de behandeling van verschillende ontstekingsziekten of chronische hoest.