Nerium oleander Jannoch - Rozenlaurier

De Oleander 'Jannoch' is een afstammeling van de Nerium oleander, een krachtige, wintergroene struik die iconisch is voor mediterrane tuinen. Dit bijzonder rijkbloeiende ras produceert onafgebroken van juni tot oktober enkelvoudige bloemen in een diep framboosrood, mits de bodem voldoende vochtig blijft. De bloemen staan in royale trossen en worden geaccentueerd door een elegant, donkergroen blad dat ook buiten de bloei sierwaarde heeft. Deze makkelijke plant stelt weinig eisen, groeit in elke goed doorlatende grond, verdraagt zeewind en droogte goed, maar is matig winterhard, vooral in zijn jonge jaren. In de volle grond telen is daarom alleen aan te raden voor streken zonder strenge winters. Hij vormt prachtige, kleurrijke hagen in combinatie met andere rassen en komt perfect tot zijn recht in een grote pot op het terras, balkon of zelfs in een kleine tuin gedurende het hele groeiseizoen.

De vele oleandercultivars op de markt zijn meestal hybriden tussen de Nerium oleander subsp. oleander, die rond de Middellandse Zee voorkomt, en de zeer geurige Nerium oleander subsp. indicum, die van Iran tot China groeit. Hun bloemen zijn enkel, dubbel of zelfs gevuld en kennen een bijna oneindig kleurenpalet, van wit en roze tot geel, zalm, rood en mauve. Alleen een echte blauwe tint ontbreekt.

De Nerium oleander is een wintergroene struik uit de maagdenpalmfamilie (Apocynaceae), net als de maagdenpalm en de sterjasmijn (Trachelospermum jasminoides). 'Jannoch' vormt van nature een dichte, bossige struik die vanaf de basis vertakt, meerdere stammen heeft en een ronde vorm. Hij is krachtig en bereikt op volwassen leeftijd gemiddeld 3,50 meter hoogte bij 3 meter breedte, met een snelle groei. De flexibele twijgen met een grijze schors dragen lange, wintergroene, dikke en leerachtige bladeren in een enigszins blauwachtig groen, met een lichtere onderkant. Ze zijn 10 tot 15 cm lang en 3 cm breed. Bij extreme droogte kan de oleander een deel van zijn oudere bladeren, vooral aan de basis van de stengels, verliezen. De bloei vindt plaats in het voorjaar en opnieuw van de late zomer tot in het najaar, of onafgebroken van het voorjaar tot de herfst afhankelijk van het klimaat, gedurende 4 tot 5 maanden in vochtige grond. De bloemen bestaan uit een buis die zich opent in 5 dieprode kroonbladen en staan tussen smalle, kegelvormige bloemknoppen. Ze staan in schermvormige trossen, vooral aan de uiteinden van één- of tweejarige twijgen. Deze nectarrijke en bijenvriendelijke bloei wordt gevolgd door de vorming van lange roodachtige peulen die bij rijpheid openspringen en een veelheid aan kleine zaden met een pluim witte haren vrijgeven, die door de wind worden verspreid. Let op: snoei de oleander niet te rigoureus, want alleen stengels die een bepaalde lengte hebben bereikt, dragen bloemen!

Als symbool van veerkracht en overvloed is de Nerium oleander een uitstekende haagplant voor aan de kust, maar ook een prachtige solitaire plant voor een warme, beschutte standplaats. Winterhard tot ongeveer -8/-10°C eenmaal goed gevestigd, groeit hij probleemloos in elke normale, goed doorlatende grond. Je kunt hem ook in een haag gebruiken, door hem regelmatig te snoeien, in combinatie met andere wintergroene struiken zoals de sneeuwbal (Viburnum tinus), Elaeagnus ebbingei, schijnhazelaar (Choisya), mirte, Pittosporum tobira en zelfs Grevillea. In een mild klimaat kan hij als kleine boom worden opgekweekt, door vanaf het begin de mooiste stengel te selecteren en deze op 1,50 of 2 meter hoogte te laten vertakken. Zo verkregen exemplaren zijn bijzonder decoratief, maar vragen een zeer zachte winter zonder risico op vorstschrijf tot aan de grond: het zou zonde zijn als een strenge vorst in enkele uren het werk van meerdere jaren teniet zou doen! Op het terras komt hij prachtig tot zijn recht in een grote pot, samen met citrusbomen, Grevillea en andere oleanders. Deze kweekwijze maakt het mogelijk de plant in zeer koude streken overwinteren in een zeer lichte, koele maar vorstvrije ruimte.

De geslachtsnaam, Nerium, zou afkomstig zijn van de oude Griekse naam Nerion, afgeleid van Nereus, een zeegod uit de Griekse mythologie. Een andere interpretatie verbindt Nerium met 'neros', wat vochtig betekent in het Grieks. Het element vloeistof, dat in beide interpretaties onderliggend is, wordt waarschijnlijk verklaard door het feit dat de wilde oleander nooit ver van water groeit. Zijn lange wortels dringen diep in de grond om vocht te vinden, zelfs op de flanken van ravijnen of in de bedding van uitgedroogde rivieren. Een bewijs van zijn ongelooflijke droogteresistentie is dat in dorre streken zoals de Negev in Israël of het zuiden van de Anti-Atlas in Marokko, de Nerium oleander een van de weinige struiken is – samen met Acacia en Retama (een soort brem) – die de woestijn aankan, geworteld in de wanden van kloven.