Hydrangea heteromalla - Hortensia

De Hydrangea heteromalla is een prachtige botanische hortensia uit de Himalaya die zowel robuust, winterhard, weinig eisend als zeer sierlijk is, maar toch nog niet zo wijdverspreid is in onze tuinen. Deze grote struik met een brede groeiwijze draagt een zeer mooi donkergroen blad dat in het najaar verkleurt en een rijke zomerbloei met pluizige, afgeplatte bloeiwijzen die van wit naar roze verkleuren en lang decoratief blijven. Deze soort met een wilde charme is voorbehouden aan grote ruimtes en is ideaal als achtergrond vanwege zijn aanwezigheid, zijn meegaande karakter en zijn gemakkelijke teelt in gewone tuingrond, die echter niet te droog mag zijn.

Oorspronkelijk afkomstig uit de Himalaya, verspreid over een gebied van Nepal tot Noord-India, is de Hydrangea heteromalla een wilde soort uit open bosgebieden die ook van berghellingen houdt en tot wel 2000 meter hoogte kan groeien. Het is een grote struik die licht en een minimum aan zon nodig heeft om goed te bloeien. Hij verdraagt zowel kou (tot -20°C) als hitte (op een meer beschaduwde standplaats). Hij behoort tot de familie van de Hydrangeaceae en is een naaste verwant van de hortensia's met grote bladeren en bolvormige bloemen die iedereen kent.

De hortensia heteromalla vormt met de tijd (zijn groei is langzaam) een zeer mooie struik met een bossige groeiwijze, ondersteund door rechtopstaande hoofdtakken met soepelere, licht gebogen zijtakken die zorgen voor zijn ronde en uitgespreide, soms wat onregelmatige silhouet. Op volwassen leeftijd bereikt hij ongeveer 3,50 meter hoogte en 3 meter breedte. Deze hortensia ontwikkelt veel vertakte takken. Zijn schors, eerst behaard, schilfert na verloop van tijd af en wordt bijna kurkachtig en grijsbruin van kleur. De bloei, overvloedig en zeer langdurig, vindt meestal plaats eind juni of begin juli, op de twijgen van het voorgaande jaar. Bij deze soort is de bloeiwijze, of scherm, afgeplat en 15 tot 25 cm breed. Hij bestaat uit steriele buisbloemen met 4 witte bloemblaadjes, die weinig in aantal zijn en een onregelmatige en zeer ijle krans vormen rond de kleinere fertiele bloemen. Deze laatste, veel talrijker en lijkend op kleine bloemknoppen, openen zich tot minuscule witte bloempjes met prominente meeldraden. Na bestuiving door insecten kleuren de fertiele bloemen vaak roze. Het blad van deze hortensia is bladverliezend en verdwijnt in de winter. Het bestaat uit ovale bladeren van 10 tot 15 cm lang, gedragen door een rode bladsteel. Ze zijn licht behaard, vrij donkergroen aan de bovenkant, bijna wit aan de onderkant en hebben vrij diepe nerven. Dit blad kleurt in de zomer meer of minder rood (afhankelijk van de blootstelling), voordat het in het najaar oranje en paars verkleurt.

Deze prachtige struik vraagt, eenmaal goed gevestigd, zeer weinig onderhoud, behalve regelmatig water geven bij een droge zomer. Hij houdt van lichte schaduw of halfschaduw, maar hij is een van de weinige, samen met de Hydrangea quercifolia en H. aspera sargentiana, die toleranter is voor de aanwezigheid van kalksteen (zonder overmaat) in de bodem. Uiteraard voelt hij zich ook thuis in een border met heidegrond, samen met andere hortensia's, Pieris of Chinese Azalea bijvoorbeeld. De Hydrangea heteromalla is perfect om een prachtige achtergrond te creëren, om een vrije haag te laten bloeien met geurige sneeuwballen, grote bladverliezende kardinaalsmutsen. Plaats hem ook aan de rand van een bosje of ondergroei. Maar plant hem bij voorkeur in de buurt van een pad, want het zou zonde zijn om niet te kunnen genieten van zijn aanwezigheid en zijn unieke persoonlijkheid.