Erica cinerea - Dopheide

Erica cinerea is de meest voorkomende heidesoort in Europa. Het is een laagblijvende, breeduitgroeiende halfheester die een weelderige pol vormt met dunne stengels, bezet met een wintergroen blad in de vorm van kleine naaldjes. Van juni tot oktober produceert hij een overvloed aan eindstandige trossen met kleine, opgeblazen klokjes in purperroze, die zeer rijk zijn aan nectar. Zijn lange bloeiperiode, wintergroene blad en bijna kruipende groeiwijze maken hem een ideale bodembedekker voor niet te rijke, zure en goed doorlatende grond. 

Erica cinerea behoort tot de heidefamilie (Ericaceae). Het is een soort die van nature voorkomt in heel West-Europa, waar hij groeit in heidevelden en op zure, zandige gronden. Deze plant is zeer algemeen in Frankrijk. Hij vormt een lage, dichte struik met een kruipende en kronkelige groeiwijze, met een maximale hoogte van 50 cm en een breedte van 80 cm. De stijve, lage en uitgespreide uiteinden van zijn gedraaide takken richten zich op, waarbij een asgrijze en behaarde schors zichtbaar wordt, bedekt met minuscule, lijnvormige, middelgroene en kale blaadjes. Zijn kleine, purperroze klokvormige bloempjes van 4 tot 5 mm lang staan als het ware in kransen gegroepeerd in kleine, langwerpige trossen aan de top van de bebladerde stengels. Ze verschijnen midden in de zomer en blijven tot in oktober en worden druk bezocht door bijen. Het wintergroene blad is middelgroen en glanzend, en wordt in het najaar een beetje bronskleurig.

In een rotstuin met veenachtige grond vindt de grauwe heide zijn plek in de niet-brandende zon, samen met andere heidesoorten die elkaar in bloei afwisselen: Erica carnea, Erica darleyensis, Erica vagans. Om wat speelsheid toe te voegen aan de wat strenge tapijten van hun blad, kunnen ze gecombineerd worden met enkele siergrassen die de massa verlichten: Deschampsia cespitosa 'Northern Lights', Deschampsia flexuosa 'Tatra Gold', Molinia caerulea 'Variegata', Molinia caerulea 'Moorhexe'. Ze kunnen ook gemengd worden in een laag, schaduwrijk borderperk met dopheide (Andromeda), berendruif, cassiope of Lithodora fruticosa. Op zure grond vormen heides prachtige tapijten aan de voet van grotere struiken, waarvan ze de basis bedekken: bergthee (Kalmia), rododendrons, brem, bladverliezende azalea's, rozenbottelroos (Rosa spinosissima). Erica cinerea is ook een medicinale plant, gebruikt vanwege zijn antiseptische, urineweg- en diuretische eigenschappen, evenals om een teveel aan urinezuur af te voeren.

Hoewel heide, met name die van het geslacht Erica, geassocieerd wordt met de vochtige Atlantische heidevelden aan de noordelijke oceaankust (Bretagne, Ierland, Schotland), bestaan er ook heidesoorten voor droge klimaten en kalkhoudende, mediterrane gronden. Maar een van de gebieden op aarde die het rijkst is aan heide ligt ver weg, in Zuid-Afrika. In de Kaapregio vindt men een vegetatievorm op zure grond, vergelijkbaar met onze mediterrane maquis, het Fynbos, dat bijna 625 heidesoorten telt van de 740 die wereldwijd bestaan.