Griselinia littoralis Emerald - Kapuka

De Griselinia littoralis 'Emerald' is een nieuwe variëteit van de kustgriselinia, afkomstig uit Nieuw-Zeeland, het land van herkomst van deze prachtige, groenblijvende struik voor een gematigd klimaat die soms ook wel Nieuw-Zeelandse laurier wordt genoemd. Gekleed in smaragdgroen blad dat in de zon glinstert en gedragen door gele bladstelen in het voorjaar, met een snelle groei en een zeer bossige, volle vorm, goed bestand tegen zomerdroogte en zeewind, straalt hij elegantie uit en biedt hij tegelijkertijd een effectieve bescherming tegen de wind. De voorjaarsbloei is bescheiden maar zeer rijk aan nectar en wordt gevolgd door de vorming van zwarte bessen bij rijpheid op de vrouwelijke planten. Zijn beperkte winterhardheid maakt hem vooral geschikt voor onze zachtste kuststreken. Buiten deze vorstvrije gebieden verdient hij de voorkeur in een grote pot, zodat hij in de winter naar binnen kan.

De Griselinia littoralis is een struik uit de kornoeljefamilie (Cornaceae). Hij is endemisch in Nieuw-Zeeland, waar hij groeit in de bossen langs de kust tot op 900 meter hoogte. Hoewel hij in zijn natuurlijke omgeving een echte, meerstammige boom van 12 meter hoog kan worden, zal hij in ons klimaat niet hoger worden dan ongeveer 3 meter bij een breedte van 2,5 meter, en in potten blijft hij nog bescheidener van formaat. De cultivar 'Emerald' onderscheidt zich door donkerder loof. Zijn groeiwijze is opgaand, zeer struikvormig en dicht, met een uiteindelijke hoogte van ongeveer 3,75 meter bij een breedte van 2 meter. De groei is zeer snel in diepe, niet al te kalkrijke grond, zo'n 30 cm per jaar. In zeer kalkhoudende grond zal de groei sterk afnemen. Zijn stam en twijgen, die vrij soepel zijn, zijn bedekt met een gladde schors die jong geelgroen van kleur is en later oker-grijs wordt en barstjes vertoont. Het blad, min of meer wintergroen afhankelijk van de strengheid van de winter, bestaat uit opstaande, ovale, gebogen bladeren van 4 tot 12 cm lang. De textuur van jonge bladeren is fijn en soepel, later wordt hij dik, bijna succulent, leerachtig en zeer glanzend. De kleur is een diep smaragdgroen met een zeer glanzende afwerking. De bloei in mei-juni is overvloediger in de zon, maar weinig opvallend: het zijn kleine okselstandige pluimen met honderden kleine, groengele bloemen zonder kroonbladen. Hoewel ze vaak onopgemerkt blijft voor ons, trekt ze een groot aantal bestuivende insecten aan die er een rijke oogst aan stuifmeel vinden. Omdat deze struik tweehuizig is, dragen alleen de vrouwelijke planten vrucht, mits er een mannelijke plant in de buurt staat. Deze trossen vruchten bestaan uit kleine, ovale bessen, zuur groen van kleur, die bij rijpheid zwart worden en slechts één zaad bevatten.

Goed aangepast aan de kust, wordt de Griselinia littoralis 'Emerald' daar vaak gebruikt om hagen te vormen aan de rand van de tuin als bescherming tegen wind en nieuwsgierige blikken. Hij past zich ook goed aan de teelt in kuipen aan, die op het terras of balkon geplaatst kunnen worden. Deze teeltwijze stelt tuiniers in koudere streken in staat de plant te beschermen tegen strenge vorst in een onverwarmde kas of serre in de winter. De hoogte zal in potten echter minder zijn, maar de plant zal de beschikbare ruimte snel opvullen door zich te verbreden. In de volle grond kan hij ook worden gebruikt in een bosplantsoen, alleen of gecombineerd met andere groenblijvende struiken zoals de purperen sneeuwbal (Viburnum tinus 'Purpureum'), de Photinia 'Pink Marble', olijfwilgen (Elaeagnus), groenblijvende ceanothus of Pittosporum. Hij is ook zeer nuttig om een dicht scherm te vormen aan de rand van een terras, tegen de heersende winden in.