Eucalyptus vernicosa Mt Hartz - Gomboom

De Eucalyptus vernicosa Mt Hartz valt op door zijn bijzondere verschijning. In de tuin vormt deze kleine struik, die zelden hoger wordt dan een meter, al snel een opvallend exemplaar, zeer gewaardeerd om de esthetiek van zijn kleine, glanzende groene blaadjes, gedragen door knoestige, zilvergrijze twijgen. Oorspronkelijk afkomstig uit de koude, bergachtige streken van Tasmanië, is hij bestand tegen kou tot -15°C, wekenlange sneeuwval en harde wind. Door zijn zeer langzame groei en intolerantie voor droge omstandigheden, vereist zijn plaatsing in de tuin een zorgvuldige keuze van de standplaats: een vochtige bodem in de volle zon.

Eucalyptus vernicosa, van het Latijnse vernicosus (gelakt), is een endemische soort uit het zuidwesten van Tasmanië (een eiland van Australië), waar hij voorkomt op de hoogvlakten en alpiene gebieden, met name in het Hartz Mountains National Park. Op door wind geteisterde alpiene ruggen en heidevelden groeit hij bijna uitsluitend boven de boomgrens, op hoogtes tussen 700 en 1400 meter. Hij gedijt op arme, zure en venige gronden bovenop een rotsachtige ondergrond van kwartsiet of zandsteen. Behorend tot de Myrtenfamilie (Myrtaceae), staat hij algemeen bekend als Gelakte gomboom (in het Engels: Varnished gum), verwijzend naar het gelakte en glanzende uiterlijk van de bladeren. Door zijn zeer langzame groei vormt deze eucalyptus een vertakte struik met een gedrongen groeiwijze, die ongeveer 1 meter in alle richtingen bereikt. In zijn natuurlijke omgeving kan hij over een periode van 20 of 30 jaar eventueel uitgroeien tot een kleine boom van 3 tot 4 meter hoog. Zijn bossige groeiwijze bestaat uit meerdere stengels die vanaf het grondoppervlak ontspringen. De jonge scheuten zijn donkergroen, glanzend, met bruine tinten. Ze dragen dicht opeen geplaatst blad, bestaande uit kleine, omgekeerd eivormige blaadjes met een spitse top, 1,5 tot 3 cm lang, groen en zeer glanzend. Meestal blijven de bladeren hun hele leven jeugdig. De leerachtige bladeren zijn licht aromatisch en verspreiden bij het wrijven een mentholgeur, rijk aan eucalyptol. Naarmate ze ouder worden, worden de twijgen knoestig en bedekt met een gladde schors in een zilvergrijs-bruine kleur. De bloei, vrij onopvallend, vindt voornamelijk in de winter plaats, maar kan af en toe ook op andere momenten voorkomen. De okselstandige, witte bloeiwijze maakt plaats voor vruchten, in de vorm van een kleine, houtige, halfronde capsule die tegen de tak aan zit. Met hun mooie witgrijze kleur blijven ze lang aan de stengel vastzitten.

Deze eucalyptus heeft een lignotuber, een zetmeelrijke verdikking die zich op de wortels net onder het grondoppervlak vormt. Dit orgaan stelt hem in staat om vanuit de stronk opnieuw uit te lopen na strenge vorst, brand of rigoureuze snoei. De plant produceert ook talrijke scheuten vanuit slapende knoppen onder zijn schors, waardoor hij perfect reageert op verjongingssnoei, het afzetten van de top of strengere snoei. Opmerkelijk is dat deze alpiene gomboom sneeuw, wind en zoutnevel perfect verdraagt. Zijn beperkte wortelstelsel is minder schadelijk voor constructies en concurreert minder met andere tuinplanten. En zijn bladerdek geeft slechts een zeer lichte schaduw.

De Gelakte gomboom is waarschijnlijk de kleinste winterharde Eucalyptus-soort ter wereld. Hij vindt zijn plaats in de tuin, solitair geplant in een open ruimte, om de architectuur van deze kleine struik te kunnen waarderen. Hij verdraagt halfbergachtige klimaten goed, mits de omstandigheden vochtig zijn, maar houdt niet van te droge klimaten. Bij teelt in pot zijn regelmatige watergiften nodig om verdroging te voorkomen. In dat geval is het, om een mooi groen en weelderig bladerdek te behouden, aan te raden om een lichte bemesting te geven, eventueel in vloeibare vorm, om op een gemeten en constante manier voedingsstoffen aan te voeren tijdens de groeiperiode. Doordat hij snoei goed verdraagt, is hij gemakkelijk binnen het gewenste volume te houden.