Eucalyptus globulus - Blauwe gomboom

De Eucalyptus globulus of Blauwe gomboom is een van de meest imposante soorten binnen het geslacht, en een van de meest gebruikte voor zijn etherische olie. In minder dan 10 jaar kan hij onder het gematigde kustklimaat een prachtige boom vormen, aangezien zijn winterhardheid zeer beperkt is. Hij heeft een zeer decoratief jeugdig blad, blauwgroen van kleur, dat in zijn volwassen vorm langer wordt en meer groen kleurt. De crèmewitte bloei is vrij onopvallend tussen het gebladerte, maar zijn unieke, massieve en vaak decoratieve stam trekt van verre de aandacht. Hij groeit in de volle zon, in licht vochtige maar goed doorlatende, niet-kalkhoudende grond. Een opmerkelijke boom die het landschap zal structureren in tuinen die groot genoeg zijn om hem te herbergen. 

De Gewone eucalyptus is een boom uit de Mirtefamilie (Myrtaceae), net als de Feijoa, de Callistemon of de Mirte, met de karakteristieke bloeiwijzen van deze familie. Het geslacht Eucalyptus, dat aan Australië gebonden is, telt meer dan 800 soorten, waaronder de hoogste loofbomen ter wereld (Eucalyptus regnans). De Eucalyptus globulus hoort bij deze reuzen. Oorspronkelijk afkomstig uit het zuidoosten van Australië (de staat Victoria) en Tasmanië, waar hij sinds 1962 het symbool is, kan hij daar wel 70 m hoog worden! Hij groeit in de zon, in open bossen, tot op 1000 m hoogte. Zijn gebruikelijke naam Blauwe gomboom dankt hij aan de kleur van de blauwachtige waslaag (pruina) die de jeugdige bladeren bedekt. De Engelsen noemen hem ook 'fever tree', omdat hij moerassen kan uitdrogen en zo de verspreiding van muggen kan voorkomen.

Sinds 1960 geïntroduceerd in het zuiden van Frankrijk door de botanicus Prosper Ramel, vindt hij daar de voor zijn ontwikkeling noodzakelijke omstandigheden: ruimschoots zon en milde winters. Deze indrukwekkende boom verdraagt alleen korte vorstperiodes van ongeveer -7°C. Een oud exemplaar in de opmerkelijke tuin van Rayol-Canadel in de Var had bijvoorbeeld te lijden tijdens de twee winters van 1985 en 1986 (-8°C en vervolgens -7°C), die het gebladerte vernietigden. De boom herstelde zich daarna, maar, verzwakt door deze opeenvolgende periodes van intense kou, ging hij uiteindelijk achteruit en stierf af, nadat hij een hoogte van 35 m had bereikt. Dit is waarschijnlijk de maximale hoogte die hij in ons gematigde klimaat zal bereiken, bij een breedte van ongeveer 20 m. Ver verwijderd van de Australische records, maar toch al zeer indrukwekkend, wat zijn aanplant voorbehoudt voor zeer grote tuinen en parken.

Op klassieke wijze heeft deze Eucalyptus twee soorten gebladerte. Een jeugdig blad, bestaande uit tegenoverstaande, zittende (zonder bladsteel), ovale bladeren van 6 tot 15 cm lang en zeer esthetisch door hun blauwachtige, soms licht zilvergrijze kleur. Het volwassen blad daarentegen is smaller en langer (15 tot 30 cm), sikkelvormig, en heeft een donkergroene, meer of minder blauwgroene kleur. De bloei in het late voorjaar is onopvallend, bestaande uit solitaire bloemen van ongeveer 2 cm in diameter, die een pluizige bol van crèmewitte meeldraden vormen. Ze verschijnen in de bladoksel, zijn nectarrijk, maar zijn veel te klein in verhouding tot de afmetingen van de boom om als decoratief te worden beschouwd. De stam daarentegen is meestal sierlijk, hij schilfert af in grote repen, waardoor een gladde schors tevoorschijn komt met een lichte kleur, in tinten beige, kaneel, crèmewit of anders. Er bestaan inderdaad verschillende ondersoorten, elk met iets verschillende tinten... Meestal recht en zich in de hoogte vertakkend, bereikt de stam vaak een aanzienlijke diameter, wat deze boom tot een blikvanger in de tuin maakt. Dankzij zijn verbluffende groeisnelheid (ongeveer 2 m per jaar) is er slechts zo'n 10 jaar aanplant nodig om een flinke kerel van 20 m hoog te krijgen! Houd hier dus goed rekening mee bij de keuze van de standplaats, zodat alles goed verloopt (houd hem bijvoorbeeld op afstand van funderingen, omdat zijn vermogen om water uit de bodem op te nemen snel problematisch kan worden). Eenmaal goed gevestigd, verdraagt hij korte periodes van droogte, maar groeit hij beter als hij voldoende water in de bodem kan vinden.

De Eucalyptus globulus heeft het potentieel om een monumentaal element te worden in een grote ruimte, waaraan hij een onmiskenbare exotische toets zal geven. Hij wordt vooral solitair gebruikt vanwege zijn imposante afmetingen en ook omdat hij een sterke waterconcurrentie uitoefent ten opzichte van andere planten in de buurt. Als de afmetingen van de tuin het toelaten, kan hij worden geplant in gezelschap van andere bomen met sierlijk blad, zoals de Gleditsia triacanthos 'Sunburst', een Amerikaanse honingboom met prachtig geel samengesteld blad dat een mooi contrast vormt met het blauwgroene blad van de Eucalyptus. Aan zijn voet zal een Cercis canadensis 'Forest Pansy', een judasboom met purper blad, dit contrastrijke tafereel completeren.