Quercus myrsinifolia - Bamboebladige eik

De Quercus myrsinifolia, ook wel Japanse bamboebladeik of mirtebladige eik genoemd, is een zeldzame kleine boom uit het land van de rijzende zon. In zijn jeugd heeft hij een piramidale vorm, maar hij neemt de tijd om een evenwichtige, afgeronde kroon te ontwikkelen. Hij heeft een elegant, fijn blad dat bronskleurig uitloopt, in de zomer groen wordt en in het najaar paars kleurt. In de winter is hij min of meer wintergroen. De schors is donkergrijs en bedekt met lenticellen. Deze winterharde soort gedijt het best in een frisse, neutrale tot zure, vruchtbare bodem op een zonnige standplaats.

De mirtebladige eik behoort tot de beukenfamilie (Fagaceae). Hij komt oorspronkelijk uit het zuidoosten van Japan, niet ver van Osaka, en uit het zuiden van China, in de bergen aan de Japanse Zee. Daar groeit hij op lage hoogte in diepe, humusrijke en luchtige grond en krijgt hij de volle laag van de zeewinden van de Grote Oceaan. Omdat hij van milde omstandigheden houdt, heeft deze boom zich perfect aangepast aan de winters in Londen en Schotland, waar botanische tuinen hem als een trots bezit koesteren.

De groei van deze eik is zeer langzaam; hij bereikt zijn volwassen grootte na ongeveer 30 jaar en vormt dan een kleine boom van 15 meter hoog en 10 meter breed. In ons gematigde klimaat zal hij niet hoger worden dan ongeveer 5 meter met een breedte van 3 meter. Zijn vorm is eerder kegelvormig in zijn jeugd, maar wordt ronder naarmate hij ouder wordt. Zijn stam blijft altijd erg recht en kort en de omtrek bereikt snel in 5-7 jaar zo'n 40 cm, waaraan krachtige takken ontspringen. De stam is grijs en bedekt met lenticellen naarmate hij ouder wordt. Deze eik kan buiten zijn natuurlijke leefgebied ongeveer 250 jaar oud worden. Zijn fijne, grijsachtige twijgen dragen het karakteristieke fijne, lancetvormige blad; elk blad is ongeveer 13 cm lang en 4 cm breed en heeft duidelijke nerven. In het voorjaar is het brons- tot kaneelkleurig, daarna glanzend groen aan de bovenkant en zilverachtig behaard aan de onderkant. De bladeren blijven hangen tijdens niet al te strenge winters. Afhankelijk van de intensiteit van de kou, krijgen sommige bladeren in het najaar een mooie paarse tint voordat ze afvallen. Aan het einde van de zomer produceert hij groenachtige bloemen, gegroepeerd in hangende katjes. Het is een eenhuizige boom, wat betekent dat mannelijke en vrouwelijke bloemen op dezelfde plant zitten. Hij draagt in ons klimaat meestal geen vrucht, maar kan wel een steriele vrucht ontwikkelen: een prachtige eikel met een licht afgeplatte, borstelige napjesdrager. Deze is eerst lichtgroen en wordt later bruin voordat hij na 10 maanden tot een jaar afvalt. Het wortelstelsel is diep en krachtig, van het penworteltype, wat zorgt voor een stevige en duurzame verankering in de humusrijke grond waar hij zo van houdt.

De Quercus myrsinifolia lijkt van veraf op een kamferboom (zonder de geur natuurlijk), maar verdient net zo goed een prominente plek in de tuin, temeer omdat hij onze koude winters veel beter verdraagt. Je kunt hem solitair planten of in een rij, bijvoorbeeld in een tuin aan zee, omdat hij zeer goed bestand is tegen zeewind. Hij past van nature in een Japanse tuin, voor een scherm van bamboe, begeleid door Nandina's en kleine coniferen (Chamaecyparis lawsoniana 'Yellow Spire', Chamaecyparis obtusa 'Chirimen'). Om zijn prachtige blad van het voorjaar tot de herfst te begeleiden, kun je ook kiezen uit vele verfijnde Aziatische bloeiende struiken, zoals Japanse sierkersen en -abrikozen, bladverliezende magnolia's, azalea's en herfstbloeiende camelia's die dezelfde groeiomstandigheden vereisen.