Berberis thunbergii Harlequin - Japanse berberis

De Berberis thunbergii 'Harlequin' is een prachtig gekleurde variëteit van de Thunbergse zuurbes, opvallend door zijn paars blad dat in het late voorjaar is besprenkeld met roze en zilver. De kleine paarse blaadjes bij het uitlopen krijgen in de loop van het seizoen een bont patroon, worden in de zomer weer paars, om in het najaar te verkleuren naar roodoranje. Deze zeer rijke en ongebruikelijke bladkleur zet de kleine oranje bloemen in het voorjaar en de felrode bessen in de late zomer prachtig in de waarde. Zijn bescheiden groei en bossige vorm zijn bijzonder interessant wanneer hij wordt gebruikt in een kleine gemengde haag of in een grote pot op het terras.

De Berberis thunbergii, ook wel Thunbergse zuurbes of Japanse zuurbes genoemd, is een struik uit de berberisfamilie die oorspronkelijk uit Japan komt. Hij kenmerkt zich door een bossige, compacte en dichte groeiwijze en een bladverliezend of bijna wintergroen blad in een mild klimaat.

De Nederlandse cultivar 'Harlequin', geïntroduceerd in 1969, bereikt een hoogte en breedte van 1,20 m tot 1,50 m. De paarsachtige, half gebogen en half opgaande takken van deze variëteit dragen weinig agressieve doorns. Het blad is de belangrijkste troef van deze berberis. Het bestaat uit kleine blaadjes van 1 tot 2,5 cm lang, omgekeerd eirond (ovaal, waarbij het bovenste deel van het blad breder is dan het onderste). Bij het uitlopen hebben ze een roze-paarse kleur, die tijdens hun verdere ontwikkeling verandert in een bont patroon met brede roze en zilverwitte vlekken, voordat ze weer paars worden. In april-mei bloeien er enkele trossen met 1 tot 6 kleine bloemen aan de één jaar oude takken. De klokvormige bloemen, 1 cm lang, zijn goudoranje met rode strepen. Ze zijn zeer nectarrijk en worden in september-oktober gevolgd door kleine, felrode, bolvormige vruchten van 6 tot 8 mm lang, die een deel van de winter aan de twijgen blijven zitten. Het blad krijgt een prachtige rood gemengd met oranje tint voordat het valt.

De Thunbergse zuurbes is een zeer makkelijke struik wat de bodem betreft, verdraagt snoei zeer goed, maar heeft een duidelijke voorkeur voor zonnige standplaatsen. Het is zonde om hem te beperken tot de rol van anonieme, monochrome verdedigingshaag; hoewel hij die taak perfect vervult, komt zijn persoonlijkheid daar niet tot zijn recht. Zijn mooie blad, opvallend bij bepaalde cultivars zoals 'Harlequin', verdient een prominente plek voor grotere struiken, met roze bloemen (Kolkwitzia, Abelia, Abeliophyllum distichum 'Roseum'), rode bloemen (Japanse kweeperen, rozenstruiken, Weigelia) of zelfs gele tot oranje bloemen (Kerria japonica, Brem 'Lena Orange', Kamperfoelie 'Dropmore Scarlet'). Je kunt hem ook combineren met het grijze blad van bijvoorbeeld struikachtige alsemsoorten, of met bonte kornoeljes. Deze struik kan ook worden geplant in grote rotstuinen, om hellingen te bedekken of de rand van een pad te accentueren. Hij doet het ook uitstekend in een grote kuip, om het terras of balkon te sieren.