Berberis thunbergii Bagatelle - Japanse berberis

De Berberis thunbergii ‘Bagatelle’ is een van de kleinste purperbladige berberissen. Deze winterharde struik groeit van nature uit tot een regelmatige bol, zonder dat u hem vaak hoeft te snoeien. De donkere kleur van het blad zet de gele voorjaarsbloei en goudgele, grijze of blauwachtige bladkleuren van andere planten prachtig in de verf. Door de langzame groei en het compacte formaat is hij uitermate geschikt voor een rotstuin, een smalle border, een kleine tuin of een pot.

De Berberis thunbergii f. atropurpurea ‘Bagatelle’ behoort tot de familie van de Berberidaceae. De botanische soort, die oorspronkelijk uit het midden en zuiden van Japan komt, is een bladverliezende struik voor gematigde streken. Het epitheton thunbergii is een eerbetoon aan de Zweedse natuuronderzoeker Carl Peter Thunberg, die aan het einde van de 18e eeuw onder meer de Japanse flora bestudeerde. 'Bagatelle' werd in 1971 in Nederland verkregen door kweker Van Klaveren, door een kruising tussen de cultivars 'Kobold', met groen blad, en 'Atropurpurea Nana', met purperen blad. De struik heeft een extreem compacte groeiwijze, dichter en lager dan die van de purperen ouderplant. Na enkele jaren bereikt de struik doorgaans een hoogte van 30 tot 40 cm en een breedte van 40 tot 50 cm. Oudere exemplaren kunnen zich verder uitspreiden, omdat de buitenste takken de neiging hebben iets uiteen te wijken. De korte, talrijke takken dragen enkelvoudige doornen. De kleine bladverliezende bladeren, afwisselend geplaatst, ovaal tot omgekeerd eivormig, zijn ongeveer 1 tot 1,5 cm lang. Ze verschijnen in koperrode tinten en worden vervolgens roodbruin, donkerpurper of bijna zwart, afhankelijk van de lichtintensiteit. In de herfst krijgen ze fellere kleuren, scharlakenrood tot karmozijnrood, voordat ze afvallen. De zon zorgt voor de diepste kleuren; in de halfschaduw blijft het blad groener of minder intens purper. In april-mei verschijnen kleine trosjes klokvormige, lichtgele bloemen, soms met een rode waas of rode randjes. Met een diameter van slechts 5 tot 7 mm en vaak verborgen tussen het blad, zijn ze discreet, maar ze worden druk bezocht door bestuivende insecten. Na de bloei kunnen zich ovaalvormige, felrode bessen vormen, die in de herfst rijpen. Vogels eten er een deel van. 'Bagatelle' is zeer winterhard, tot -25 tot -29 °C, en verdraagt, eenmaal goed geworteld, wind, stedelijke vervuiling, hitte en droge periodes goed. Hij verdraagt kalkhoudende en zelfs kleiachtige grond, mits deze goed waterdoorlatend is.

In een grote, zonnige rotstuin kan 'Bagatelle' goed gecombineerd worden met de Berberis thunbergii 'Tiny Gold', die dezelfde afmetingen heeft maar goudgroen blad draagt, de zeer lage, breed uitgroeiende Juniperus squamata 'Blue Star' met zilverblauwe naalden en de Pinus mugo 'Benjamin', die een klein, dicht bolletje vormt met donkergroen blad. Een struikganzerik 'Double Punch Cream' brengt met haar crèmewitte gevulde bloemen, die de hele zomer bloeien, een speels accent in deze compositie. Deze kleine heesters houden van zon en een goed doorlatende grond, ook als die arm of kalkhoudend is. Door hun verschillende groeivormen en bladkleuren voorkomt u een eentonig beeld van ronde struikjes.