Musa acuminata - Bananenplant

De Musa acuminata is een botanische Banaanplant afkomstig uit de tropen, die zelden als soort wordt gekweekt, omdat de bananen die hij produceert veel grote zaden bevatten die het eten ervan behoorlijk lastig maken. Het is een soort met een grote groeikracht die in ons klimaat alleen in een kas kan worden gekweekt, waarbij je in de winter voor voldoende warmte moet zorgen, wat een verwarmingssysteem vereist. Spectaculair met zijn enorme bladeren in een prachtig groen, vormt hij een imposante pol die afsterft na het produceren van een tros bananen, en zich vernieuwt via wortelopslag die vanuit de voet opkomt.

Het geslacht Musa is met 63 soorten het belangrijkste geslacht binnen de Musaceae-familie, die er haar naam aan dankt, naast het geslacht Ensete. De soort Musa acuminata is oorspronkelijk afkomstig uit een groot gebied in Zuidoost-Azië, dat zich uitstrekt van India tot de Filipijnen, via Zuid-China, Maleisië en Thailand. In het wild komt hij voor van zeeniveau tot 1200 meter hoogte, in vochtige bossen tot moerasgebieden. Onder deze warme en vochtige omstandigheden laat de plant een zeer snelle groei zien en kan hij tot wel 6 meter hoog worden, of zelfs meer. Hij vormt een schijnstam, een zogenaamde steel, die bestaat uit de omhullende bladscheden. Deze, op elkaar gestapeld, geven het geheel voldoende stevigheid om tot 4 of 5 meter hoog te reiken. Ondanks zijn stamachtige uiterlijk is deze as in werkelijkheid kruidachtig, aangezien de Banaanplant een eenzaadlobbige plant is, die geen hout kan vormen zoals tweezaadlobbigen dat doen. Fysiologisch gezien staat hij dichter bij een gras dan bij een boom, ook al zijn zijn afmetingen imposant. De bladeren, waarvan de basis de steel vormt, ontvouwen zich vervolgens met een bladschijf die wel 3 meter lang en 70 cm breed kan worden. De bladeren in het midden groeien verticaal omhoog, terwijl de zijdelings geplaatste bladeren diagonaal uitstaan. Samen vormen ze een pol met een zeer karakteristiek uiterlijk, die vaak te lijden heeft van de wind als de plant op een winderige plek staat.
Wanneer hij na 6 tot 12 maanden (afhankelijk van het klimaat) volwassen is, produceert deze Banaanplant een bloeiwijze die net zo spectaculair is als het loof. Gedragen door een bloemsteel van 30 tot 50 cm lang, die naar beneden buigt, is de bloeiwijze (tot 1,20 m lang) een gigantische aar bestaande uit mannelijke en vrouwelijke bloemen. Deze laatste geven na bestuiving door vleermuizen of bijen bananen van 10 tot 15 cm lang, met een groene of geelgroene kleur. Deze bevruchte vruchten bevatten dus bruine tot zwarte zaden, met een diameter van 5 tot 6 mm, verspreid door het vruchtvlees over de hele lengte van de banaan, wat het eten ervan behoorlijk onaangenaam maakt. De gewoonlijk gekweekte Banaanplanten zijn daarentegen parthenocarpisch, waardoor hun bananen geen zaden bevatten. Na deze intense inspanning, waarbij tientallen bananen zullen rijpen, sterft de plant af, maar de wortelstok geeft wortelopslag die op zijn plaats verder zal groeien.

De Musa acuminata is een spectaculaire wilde plant, maar moeilijk te kweken in ons klimaat omdat het een strikt tropische soort is, die stopt met groeien onder de 10°C en geen vorst verdraagt. Je kunt hem kweken als je over een verwarmde kas beschikt in de winter, en waarin je in het groeiseizoen ook een vernevelingssysteem installeert, omdat hij tijdens de groeiperiode behoefte heeft aan een hoge luchtvochtigheid. Kweek in een kuip is eventueel mogelijk, wat zijn groei zal beperken. In dat geval is het echter verstandiger om te kiezen voor zijn dwergvorm, de Musa acuminata 'Dwarf Cavendish', met een even tropisch aandoende uitstraling, maar met verhoudingen die beter passen bij bijvoorbeeld een teelt in de veranda. En voor een beplanting in de volle grond zullen liefhebbers van exotisme kiezen voor de Musa basjoo 'Sakhaline', die zeer winterhard is en gemakkelijk te kweken, ook ver buiten het Middellandse Zee-gebied.