Alnus x spaethii - Els

De Spaeth's els, ook wel Alnus spaethii genoemd, is een zeer gewaardeerde hybride sierboom vanwege de weelderigheid en schoonheid van zijn zeer langwerpige, donkergroene, glanzende, grootbladige en lang aan de boom blijvende bladeren voordat ze in de winter vallen. Het is een middelgrote boom met een regelmatige, kegel- tot piramidevormige groeiwijze, breder dan de Corsicaanse els, wat hem tot een uitstekende schaduwboom maakt. Door zijn grote winterhardheid en weerstand, onder andere tegen vervuiling, komt hij tot in Noord-Europa voor, solitair of in lanen in het stadsgroen. Makkelijk in de teelt, stelt hij weinig eisen en groeit in alle niet te droge grondsoorten, zowel in de volle zon als halfschaduw. 

De Alnus spaethii is een bladverliezende hybride boom uit de Berkenfamilie (Betulaceae), ontstaan uit een kruising in Berlijn in 1908 tussen Alnus subcordata en Alnus japonica. Het is een krachtig groeiende boom die zich sterk onderscheidt van andere elzen door zijn zeer grote bladeren van 18 cm lengte en 6 cm breedte, lancetvormig, donkergroen glanzend, met kleine, verspreide tanden en gebogen nerven. Hierdoor wordt hij vaak verward met andere soorten, zoals de zoete kers, de kaki en de reuzenkornoelje (Cornus controversa). In het najaar krijgt hij mooie herfstkleuren in gele tinten. Zijn dichte loof wordt gedragen door losse, opgaande takken die met de jaren meer uitwaaieren. Uiteindelijk vormt de boom een brede, symmetrische piramide met een maximale hoogte van 15 meter en een breedte van 10 meter. Met zijn zeer snelle groei kan hij wel 50 cm per jaar groeien! De mannelijke, geelbruine katjes van 5,5 cm lang komen laat in de winter, al vanaf eind januari, in bloei. De vrouwelijke bloemen zijn onopvallend. Het is een uitzonderlijk makkelijke boom om te kweken. Winterhard tot -30°C, stelt hij geen eisen en kan in alle grondsoorten groeien, van licht zuur tot licht kalkhoudend, zelfs arme grond, mits deze niet te droog is.

De Spaeth's els wordt vooral solitair of in lanen in het openbaar stadsgroen gebruikt. Dankzij zijn zeer dichte bladerdek is hij uitstekend geschikt voor een solitaire beplanting om een schaduwhoek te creëren in een grote of middelgrote tuin. Met zijn verfijnde silhouet en redelijke omvang past hij ook in meer gestructureerde, klassieke of moderne tuinen. In natuurlijkere tuinen kunt u hem in een groep planten met andere bladverliezende en wintergroene boomsoorten met een verschillende groeiwijze.