Acer campestre Nanum - Dwergveldesdoorn

De Acer campestre 'Nanum', beter bekend als de dwergveldesdoorn, is een oud ras dat zich kenmerkt door een van nature zeer dichte en ronde kroon, die geen snoei nodig heeft! Door zijn beperkte afmetingen wordt hij geënt op een stam van wisselende hoogte, afhankelijk van of je een kleine boom of een grote struik wilt. Zijn grote handvormige blad met zijn heldere herfstkleuren en zijn bolvormige, zeer gesloten vorm maken deze plant ideaal om verticaliteit aan een terras toe te voegen of om een kleine tuin structuur te geven. Zijn dichte takkenstructuur wordt gewaardeerd door vogels, die het de perfecte plek vinden om een nest te bouwen. Het is een perfect winterharde boom die, eenmaal gevestigd, goed tegen droogte kan en zeer gemakkelijk te kweken is in de volle zon of halfschaduw in een diepe, normale, neutrale tot kalkhoudende bodem.

Oorspronkelijk afkomstig uit Europa, Klein-Azië en Noord-Afrika, is de Acer campestre eerder een bosboom dan een veldboom. Het ras 'Nanum' wordt sinds 1839 verhandeld en onderscheidt zich door zijn beperkte groei en zijn ronde, zeer dichte vorm. Met een gemiddelde groeisnelheid bereikt hij gemiddeld 3 meter hoog (of 6 meter, afhankelijk van de hoogte van de ent), en vormt hij een kroon van 3 meter breed in onze tuinen. Na verloop van tijd kan deze soort, die veel langer dan een eeuw kan leven, meerdere verstrengelde stammen vormen, elk met een dichte kruin. Het licht glanzende, bladverliezende blad van deze esdoorn bestaat uit kleine bladeren van 5 tot 10 cm lang, met 3 tot 5 lobben. Vaak is bij deze soort het melkachtige sap te zien dat uit de bladeren lekt. In de herfst kleuren de eerste koude dagen het blad goudgeel met meer of minder koper- of bronskleurige tinten. De zeer onopvallende bloei vindt plaats in het voorjaar, tegelijk met het uitlopen van de bladeren. De kleine bloemetjes zijn groenachtig en gegroepeerd in schermvormige pluimen. Daarna ontstaan de gevleugelde, vaak roodachtige vruchten, de zogenaamde 'helikoptertjes' of samara's. De vleugels van deze vrucht staan tegenover elkaar en zijn perfect uitgelijnd. De veldesdoorn vormt het hardste hout dat binnen dit geslacht te vinden is. Zijn schors is lichtgrijs van kleur en gebarsten. De twijgen van jonge exemplaren vertonen vaak een kurkachtige, geribbelde, geïsoleerde en gegroefde schors, die wordt gebruikt voor het maken van zitstokken voor pluimvee, wat hem de volksnaam 'hoenderhout' heeft opgeleverd. Het is vermeldenswaard dat wanneer hij groeit in het contactgebied met de Montpellieresdoorn (Acer monspessulanum), die zuidelijker voorkomt, de twee soorten zeer gemakkelijk hybridiseren.

De Acer campestre maakt deel uit van ons landschap, wat misschien verklaart waarom we hem uiteindelijk niet meer zien... tot in de herfst, wanneer hij het platteland in vuur en vlam zet.  Hij is echt gemakkelijk te kweken en groeit in elke normale grond, zelfs kalkhoudende, mits deze diep genoeg is. Hij komt goed tot zijn recht in het midden van een border met bloeiende struiken, die hem van het voorjaar tot de zomer de kleur geven die hij mist. Het ras 'Nanum' is bijzonder geschikt voor de aankleding van kleine tuinen en kan zelfs in een kuip worden gekweekt. Zijn compacte en symmetrische vorm is perfect voor het creëren van rijen die de borders accentueren en de paden structureren, of voor het vormen van ondoorzichtige hagen waarin veel dieren een schuilplaats zullen vinden. Je kunt hem ook in een landelijke haag combineren met bladverliezende kardinaalsmutsen, een Carpinus ‘Orange Retz’, pruikenbomen, meidoorns, sierappels of met zijn neef de Montpellieresdoorn. Plant aan zijn voet kleine schaduwminnende vaste planten (dovenetel, elfenbloem, ooievaarsbek, zwartgras) om te genieten van zijn mooie schors en zijn vlammende kleuren in de herfst.