Taxus baccata Semperaurea - Venijnboom

De Taxus baccata 'Semperaurea', wat vertaald kan worden als 'Altijd Goud', is een prachtige vorm van de gewone taxus waarvan het loof het hele jaar door mooie gele tot gouden tinten behoudt, zelfs in de winter en op schaduwrijke plekken. Deze bijzonder opvallende conifeer vormt uiteindelijk een mooie, dichte en volle struik, vaak breder dan hoog, waarvan de vrouwelijke exemplaren getooid zijn met een mooie vruchtdracht in felrode schijnbessen. Met een gematigde groei die goed past in tuinen van bescheiden omvang, het hele jaar door stralend, vrijwel onderhoudsvrij, winterhard en aanpasbaar aan verschillende grondsoorten en klimaten, biedt deze struik beslist veel voordelen.

Zeer aanwezig in de oudste tuinen en parken in Europa, kijken Taxus baccata-exemplaren ons soms al honderden jaren aan. Hun lange levensduur is inderdaad opmerkelijk en kan meerdere eeuwen bedragen. De soort, die in het wild zeldzaam is geworden, is oorspronkelijk afkomstig uit Europa, Klein-Azië en Noord-Afrika. In Nederland is hij niet inheems, maar hij gedijt uitstekend in ons gematigde klimaat. In Frankrijk is hij nog aanwezig in de Bretonse, Normandische en Vogezenvlakten, in laag- en middengebergte in het zuiden en op Corsica. Enkele populaties overleven ook in de kalksteenmassieven van Provence, op de noordhellingen van de Sainte Baume en de Sainte Victoire bij Aix-en-Provence. Sommige exemplaren in de Gorges du Verdon zouden meer dan duizend jaar oud zijn. Je kunt ook indrukwekkende exemplaren bewonderen in oude tuinen of op begraafplaatsen, bij kerken vanwege symbolische redenen (ze worden beschouwd als de verbinding tussen hemel en aarde), maar ook om te voorkomen dat vee ze zou opeten. De naalden, de schors en de vruchten zijn inderdaad giftig voor mens en dier, behalve voor vogels die de bessen eten en de zaden weer uitscheiden. De gewone taxus is een conifeer uit de familie van de taxusfamilie (Taxaceae), net als de cryptomeria's en de watercipressen (Metasequoia).

De cultivar 'Semperaurea' onderscheidt zich door een kleine, compacte groei, een brede, enigszins onregelmatige struikvorm en een loof dat in alle seizoenen sterk geel getint is. Met zijn langzame groei bereikt hij een hoogte van 2,75 m bij een breedte van 3 m als hij solitair staat. Zijn vorm wordt minder breed als hij in een rotstuin, op een talud of in een border wordt geplant; onder deze omstandigheden wordt hij niet breder dan 1,50 m. Als hij jong is, is zijn kroon rond, licht open en luchtig. Na verloop van tijd wordt zijn uiterlijk veel compacter. Zijn flexibele, schuin oplopende takken en stam zijn bedekt met een vrij decoratieve, roodbruine schors die na verloop van tijd afschilfert. Zijn twijgjes zijn bezet met afgeplatte naalden, die bij het uitlopen een zeer fel geel zijn. Hun kleur wordt daarna iets donkerder en verandert in chartreusegroen bij volwassenheid. Ze zijn glanzend en aan de onderkant gemarkeerd met 2 witte banden. Hoewel ze aan het uiteinde puntig zijn, zijn deze naalden toch heel zacht om aan te raken. Het is een tweehuizige boom: de exemplaren dragen mannelijke of vrouwelijke bloemen. De rode bessen verschijnen dus na een onopvallende bloei alleen op de vrouwelijke exemplaren. Het is ook een goede drachtplant voor bijen.

De Taxus 'Semperaurea' heeft een echte aanwezigheid gedurende alle seizoenen en vormt vaak de ruggengraat van de tuin. Zijn gouden loof is waardevol om kleur te brengen op schaduwrijke plekken. Met zijn gematigde ontwikkeling vindt hij een plaats in elke tuin, zelfs van bescheiden omvang, van noord tot zuid in ons land. De taxus, symbool van adel en robuustheid, past zich aan elke stijl aan: strak, speels, klassiek, romantisch, eigentijds, met veel steen of poëtisch. En dat des te meer omdat deze conifeer niet alleen zeer winterhard is, maar ook goed gedijt in elke grondsoort: gewone tuingrond, licht zure of kalkhoudende grond, vochtig of droog. Hij kan een mooie solitair vormen, of begeleid worden door eveneens weinig eisende bodembedekkende struiken (Cotoneaster, lage Chamaecyparis- en jeneverbessoorten, Coprosma, Ceanothus repens...). Snoeien is niet strikt noodzakelijk of beperkt zich tot één keer per jaar en hij zal zelfs na een rigoureuze snoeibeurt weer uitlopen vanuit het oude hout. Hij komt goed tot zijn recht in een grote rotstuin of op een talud, begeleid door dwergconiferen of zeer complementaire siergrassen. Als je hem bij ingangen wilt houden, is kweken in een pot of kuip ook een goede optie.