Pinus peuce - Macedonische den

De Pinus peuce, ook wel Macedonische den genoemd, is een grote, langzaam maar gestaag groeiende conifeer. Hij heeft een slanke, piramidale tot later meer kegelvormige groeiwijze, gedragen door takken die eerst horizontaal staan en met de tijd omhoog groeien. Het loof bestaat uit lange, donkergroengrijze naalden aan het uiteinde van jonge, glanzend groene twijgen. De gladde, bruingrijze bast schilfert af bij oudere exemplaren. Hij produceert mooie, hangende kegels in lichtbruin tot roodbruin. Geef hem de ruimte, solitair of in een border in een grote tuin. Deze zeer winterharde soort past zich aan aan elke goed gedraineerde en vochtige grondsoort, een zonnige standplaats en verdraagt wind zeer goed.

De Pinus peuce, ook wel Balkan-den genoemd, behoort tot de groep van de witte dennen, de Pinus strobus. Het is een plant uit de dennenfamilie (Pinaceae) en is afkomstig uit de berggebieden van Albanië, Macedonië, Bulgarije en Noord-Griekenland. In zijn natuurlijke milieu, op een hoogte tussen 600 en 2.200 meter, kan deze boomsoort meer dan 25 meter hoog worden en heeft dan een piramidale groeiwijze, die met de jaren evolueert naar een zuilvormige, later kegelvormige en bredere statuur. In de teelt bereikt hij ongeveer 20 meter hoogte bij 6 meter breedte, met een vrij langzame groei.

Als deze conifeer solitair staat, blijft het loof vol tot aan de onderste takken. Deze soort, zeer verwant aan de Pinus cembra (Arolla-den), ontwikkelt zich op een vergelijkbare manier, maar zijn naalden zijn heel anders: minder stug en met een kleur die minder naar het grijs neigt. De bast, bruingrijs en glad, schilfert af met de jaren. De jonge twijgen zijn glanzend grijsgroen. De vrij dikke naalden, 7 tot 10 cm lang, groeien aan het uiteinde van de twijgen, staan met vijf bijeen in bundels en zijn radiaal rond de twijgen geplaatst. De cilindrische kegels, alleenstaand of in groepjes, zijn 8 tot 15 cm lang en 2 tot 3 cm breed, staan uitgespreid of hangen. Ze zijn harsachtig, eerst groen van kleur en worden lichtbruin bij rijpheid (ze zijn na 2 jaar rijp).

Makkelijk in de teelt en niet kieskeurig wat de grondsoort betreft, is de Macedonische den, zoals alle dennen, een conifeer die net als eiken of populieren deel uitmaakt van ons landschap. Hij vindt zijn plaats in een grote tuin, in heel Nederland (niet te droog), want zijn bergachtige herkomst weerhoudt hem er niet van om zich ook onder heel andere klimaten te ontwikkelen. Hij komt goed tot zijn recht solitair, of in groepjes van drie geplant aan de rand van een natuurlijke omgeving, in een tuin met een naturalistische sfeer. Hij past goed bij grote stenen, de geometrische lijnen van zwembaden en gemetselde constructies. Je kunt hem combineren met dwergconiferen met een kruipende groeiwijze (Juniperus horizontalis 'Blue Chip'), bolvormige groeiwijze (Picea abies 'Little Gem'), of zuilvormige groeiwijze (Juniperus communis 'Sentinel'). De echte grafische kwaliteiten van coniferen komen van nature naar voren in het ontwerp van een eigentijdse tuin, waar de voorkeur uitgaat naar de esthetiek van vormen, silhouetten en texturen boven een wisselende bloei. Deze levendige planten, met hun geruststellende permanentie, geven een border duurzaam structuur, markeren paden, omzomen het terras en kunnen gemakkelijk de sterke aanwezigheid van gesnoeide buxus of hulst vervangen. Het gaat erom te spelen met volumes en kleuren.