Vleestomaat Marmande - Vilmorin

De Tomaat Marmande is een ras dat voortkomt uit opeenvolgende selecties door Pierre Gautriaud, een hovenier uit Marmande, een dorp in Lot-et-Garonne. Hij produceert prachtige, dieprode vruchten die nauwelijks geribd zijn en licht afgeplat aan de bovenkant. Zijn middelgrote tot grote vruchten (100 tot 300g) worden zeer gewaardeerd om hun aroma en textuur. Ze zijn perfect voor allerlei bereidingen: gevuld, als sap, in sauzen, maar ook in salades waar ze hun volledige smaak laten proeven.
De Tomaat Marmande is bijzonder geschikt voor koele en korte zomers. Het zaaien gebeurt van februari tot mei en de oogst van juli tot oktober.

De tomaat is oorspronkelijk afkomstig uit Zuid- en Midden-Amerika. Verschillende rassen werden al geteeld door de Inca's, lang voor de komst van de Conquistadores. De enorme variëteitenrijkdom van deze nachtschade blijft altijd verbazen. De term 'tomaat' komt van het Inca-woord Tomatl en verwijst zowel naar de plant als naar de vrucht. Er bestaan vruchten in alle kleuren (behalve misschien blauw), in alle vormen en maten. Oude rassen zijn planten met onbepaalde groei en kunnen twee jaar leven. Recentere rassen hebben een zogenaamde bepaalde groei en stoppen met groeien wanneer ze een struikvorm hebben bereikt, zodat ze niet gesteund of geleid hoeven te worden.

De tomaat behoort tot de vele voedingsmiddelen die uit de Nieuwe Wereld naar ons zijn gekomen, net als de boon, maïs, pompoen, aardappel en paprika. Het duurde echter aanzienlijk langer voordat hij onze smaakpapillen bereikte. En met reden! Lange tijd werd hij gekweekt om zijn esthetische en medicinale kwaliteiten. Men dacht dat hij giftig was vanwege zijn gelijkenis met de vrucht van de Alruin, een andere nachtschade. Pas aan het begin van de 20e eeuw werd hij een vaste gast op onze tafels.

De tomatenplant is een vaste, kruidachtige plant in tropische klimaten, maar wordt in onze streken als eenjarige geteeld. Hij verhout na verloop van tijd en produceert onopvallende, kleine gele bloemen die in schermen bijeen staan en zich tot vruchten ontwikkelen.

We moeten toegeven dat zijn vrucht erg mooi is en de moestuin aangenaam kleurt. Hij heeft ook veel voedingsvoordelen. Net als de meeste groenten caloriearm en rijk aan water, bevat hij met name een zeer interessante molecule: lycopeen, een krachtige antioxidant. En hoe langer de tomaat kookt, hoe meer daarvan beschikbaar komt. Hij onderscheidt zich ook door zijn rijkdom aan vitamine C, provitamine A en spoorelementen.

Tegenwoordig hoeven zijn smaak- en voedingskwaliteiten niet meer bewezen te worden. Voor de tuinier is de tomaat een van de onmisbare zomergroenten. Hij hoeft zich alleen maar af te vragen welk gebruik hij ervan wil maken om zich een weg te banen door alle bestaande rassen. Is het voor salades, sauzen, om ter plaatse rauw te eten, om te koken, enz. Hij zal zich ook afvragen wanneer hij wil oogsten. Het antwoord zal uiteraard afhangen van de gemiddelde zonnestraling in de zomer in de regio waar zijn tuin zich bevindt. Maak je geen zorgen, de keuze is enorm en voor elke situatie is er een tomaat! En hoewel een tomaat inderdaad veel zon en warmte nodig heeft, heeft hij niet per se veel ruimte nodig. Daarom moet je je niet laten weerhouden om hem in een bak op je balkon te kweken, waar je de voorkeur geeft aan kleinevruchtenrassen. Let op: onrijpe vruchten, stengels en bladeren bevatten solanine en mogen niet worden gegeten.

De oogst: afhankelijk van het ras, van vroeg tot laat, kan er 50 tot 100 dagen zitten tussen het uitplanten en de oogst. Er bestaat geen truc om met zekerheid te kunnen zeggen of een tomaat volledig rijp is. De vrucht kan worden geplukt wanneer hij, op zijn minst, volledig de kleur heeft gekregen die voor het ras is aangekondigd en wanneer de textuur, terwijl hij stevig blijft, een lichte verzachting vertoont. Voor een betere bewaring pluk je de vrucht met het steeltje er nog aan.

De bewaring: tomaten blijven minder lang goed naarmate hun watergehalte hoger is. Ze blijven enkele dagen goed in de groentelade van je koelkast of uitgespreid op een luchtige plaats. Om ze langer te bewaren, kun je culinaire methoden overwegen zoals tomatenconfijt, gedroogde tomaten, sauzen, ingevroren vruchten, conserven, jam of sap. Confijten is favoriet omdat het zo simpel en lekker is: snijd je tomaten doormidden en vang het sap op. Leg de halve tomaten met de snijkant naar boven op de bakplaat van je oven. Bestrooi met zout, peper en suiker en zet ze minstens een uur in de oven op een zeer lage temperatuur. Haal je tomaten eruit en eet ze meteen op, of bewaar ze in een glazen pot en bedek ze met olijfolie.

De tuiniertip: het is aan te raden om elk jaar meerdere tomatenrassen te telen om het risico op een volledig mislukte oogst te minimaliseren, die te wijten kan zijn aan weersomstandigheden of een specifieke ziekte.
Om het fenomeen 'neusrot bij tomaat' tegen te gaan - wat geen ziekte is maar een calciumtekort - kun je een calciumrijke gier van smeerwortel over je planten sproeien.
Bij het uitplanten mag je de plant gerust tot aan de eerste blaadjes ingraven. Dit stimuleert het wortelstelsel, wat garant staat voor een mooie vruchtoogst.
Winnaars in de moestuin zijn vaak dezelfde als op het bord. Dat is een goede ezelsbrug om te onthouden dat tomaat en basilicum goed samengaan.