Stokslaboon Fasold

Speciale vermelding voor deze zeer vroege stokboon. Fasold biedt een overvloed aan delicate mauve bloemetjes, gevolgd door een rijke oogst van de meest smakelijke sperziebonen. Over het algemeen wordt aangeraden de bonen te plukken naarmate ze rijpen. Bij Fasold is dat niet strikt noodzakelijk; de bonen bederven niet en behouden hun volledige versheid. Omdat hij 1,80 m hoog wordt, moet je hem op tijd van steun voorzien.

Door bamboestokken in een tipi- of A-vorm te plaatsen, combineer je nut en esthetiek in de moestuin: je krijgt prachtige stokken die een groene wand vormen. Plaats je zaden aan de voet van de steunen.
Met deze boon begin je al eind mei te oogsten en dit gaat door tot eind september. Zaai tussen april en juli.

Of je hem nu eet voor zijn peul of zijn zaad, de boon is een zeer geliefde groente in de tuin omdat hij heel makkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan verwachten, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon nu een onmisbare peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw begonnen met het consumeren van de hele peul door hem onrijp te plukken.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen lage rassen geselecteerd, maar alle hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die we in het fijne of extra fijne stadium eten, zijn er de slabonen die bij rijpheid draden vertonen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De prinsessenboon is over het algemeen vleziger en wordt volledig gegeten, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draadloze slabonen kunnen jong gegeten worden als extra fijn tot een voller stadium als een prinsessenboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan we alleen de zaden eten) onderscheiden we de oogst van verse korrels van die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse korrels of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse korrels moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De korrels moeten nog maar net hun kleur krijgen. Voor het eten van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor slabonen. De oogst van droge zaden gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte gedopt worden.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Daarvoor moeten ze worden gekopt, gewassen, 5 tot 6 minuten in kokend water geblancheerd en vervolgens in koud water gedompeld voordat ze in een schone theedoek worden gedroogd. Eenmaal in zakjes kunnen de bonen in de vriezer op -18°C worden geplaatst. Het inmaken wint echter weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze methode. Net als bij invriezen: kop, was, blancheer en dompel de bonen onder in koud water. Doe ze vervolgens in potten die je vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan na ze goed te hebben vastgezet.

Gedroogde bonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de grond te regenereren. Je kunt een bonenteelt opnemen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de teelt van bonen in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoenen en maïs, waarbij ze een drietal vormen waarvan het gezelschap gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijzen omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen bladluisaanvallen en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan hebben geprofiteerd.