Stamslaboon Kylian

De Stamslaboon 'Fijne Groene van Kylian' is de opvolger van het ras Autan. Met een uitstekende moestuinkwaliteit produceert hij prachtige, glanzend groene peulen van 13 tot 15 cm lang. Ze zijn goed gevuld, hebben een ronde doorsnede en bevatten witte bonen. Oogst ze in het fijne stadium om optimaal te genieten van de uitstekende smaak. De bloei staat rechtop en bevindt zich buiten het blad, wat het plukken vergemakkelijkt. Dit ras biedt een uitstekende productie. De fijne smaak maakt hem geschikt voor allerlei culinaire toepassingen. Bovendien is 'Kylian' uitstekend geschikt voor inmaak en invriezen. Je kunt hem oogsten van juni tot oktober bij zaaien van maart tot juli.

Of je hem nu eet voor de peul of de boon, de stamboon is een zeer geliefde groente in de moestuin omdat hij heel gemakkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij de eerste oogst kan verwachten: ongeveer 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon inmiddels een onmisbare peulvrucht geworden in voedselpatronen over de hele wereld. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw begonnen met het consumeren van de hele, onrijpe peul.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stambonenrassen geselecteerd, maar alle soorten hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn er de slabonen die bij rijpheid draden vormen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De sperzieboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peul, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draadloze slabonen kunnen jong worden gegeten als extra fijn tot een voller stadium als een sperzieboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) wordt onderscheid gemaakt tussen de oogst van verse bonen en die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. Gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral aan plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint ongeveer 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog net hun kleur krijgen. Voor het eten van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor slabonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

Conservering: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende conserveringsmethode. Snijd daarvoor de steeltjes eraf, was ze, blancheer ze 5 tot 6 minuten in kokend water en dompel ze daarna onder in koud water voordat je ze droogt in een schone theedoek. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C. Toch wint inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze methode. Net als bij invriezen: steeltjes eraf, wassen, blancheren en dan in koud water dompelen. Doe ze vervolgens in potten en vul deze aan met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan en goed zijn vastgezet.

Droogbonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen tot een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuintip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae), de eigenschap om stikstof uit de lucht vast te leggen in de bodem dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de grond te regenereren. Je kunt een bonenteelt opnemen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoen en maïs, waarbij ze een drietal vormen waarvan de combinatie gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kool, aardappelen en radijs omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen (Alliaceae) of venkel, omdat ze elkaars groei remmen.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen aanvallen van bladluis en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan hebben geprofiteerd.