Stamslaboon Fin de Bagnols - Ferme de Sainte Marthe

De Stokslaboon 'Fin de Bagnols' wordt jong geoogst, in het extra fijne of fijne stadium. De peulen zijn 15 tot 18 cm lang, lichtgroen, dun en recht, en krijgen pas heel laat draad. Ze bevatten bruine, crèmekleurig gemarmerde bonen. De peulen hebben een zeer fijne smaak en lenen zich voor alle culinaire variaties. Er zijn trouwens talloze manieren om sperziebonen te bereiden. Denk bijvoorbeeld aan Italiaanse, Indiase of Libanese gerechten die vers gegeten worden. Deze recepten zijn ideaal tijdens de zomermaanden. Daarbij vriest 'Fin de Bagnols' uitstekend in. Dit vroege ras is goed bestand tegen ziekten. De eerste oogst vindt plaats vanaf 65 dagen na het zaaien in april en strekt zich uit tot eind september.

De onbehandelde of "NT" zaden zijn afkomstig van op conventionele wijze geteelde planten (vaak met gebruik van gewasbeschermingsmiddelen), maar ze ondergaan na de oogst geen enkele behandeling. Deze zaden zijn toegestaan in de biologische tuinbouw wanneer biologische zaden niet op voorraad zijn.

Of je hem nu voor zijn peul of zijn boon eet, de boon is een zeer geliefde groente in de moestuin omdat hij heel makkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan verwachten, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon inmiddels een onmisbare peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw begonnen met het eten van de hele peul, door hem onrijp te plukken.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stamslabonenrassen geselecteerd, maar alle hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die we in het fijne of extra fijne stadium eten, zijn de draadbonen die bij rijpheid draad vormen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De prinsessenboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peul, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draadloze prinsessenbonen kunnen jong als extra fijn worden gegeten tot een voller stadium als een prinsessenboon, omdat ze geen draad vormen.

Onder de droogbonen (waarvan je alleen de zaden eet) onderscheiden we de oogst van verse bonen van die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral aan plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog maar net hun kleur krijgen. Voor het eten van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor draadbonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte gedopt worden.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Snijd hiervoor de steeltjes eraf, was ze, blancheer ze 5 tot 6 minuten in kokend water en dompel ze daarna in koud water voordat je ze droogt in een schone theedoek. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze bewaarmethode. Net als bij invriezen: steeltjes eraf, wassen, blancheren en dan de bonen in koud water dompelen. Doe ze vervolgens in potten die je vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan en goed vastzitten.

Droogbonen: goed gedroogde bonen kunnen een jaar bewaard worden als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap stikstof uit de lucht vast te leggen in de bodem dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de grond te regenereren. Je kunt een bonenteelt opnemen in een vruchtwisselingsschema na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoen en maïs, een drietal waarvan de combinatie gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook heel goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijsjes omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen bladluisaantastingen en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan profiteren.