Stokslaboon met paarse peulen zonder draad

De Stokboon met paarse peulen zonder draad produceert peulen van 20 cm lengte met een donkerpaarse schil. Het vruchtvlees is groen en de zaden krijgen bij rijpheid een lichtbruine kleur. Dit ras klimt tot wel 3 meter hoogte. Het onderscheidt zich door de prachtige kleur van de peulen, die bij het koken groen worden. Zeer productief, de oogst vindt plaats van juli tot september.
Door bamboestokken in een tipi- of tentvorm te plaatsen, combineer je nut en esthetiek in de moestuin: je krijgt prachtige stokken van bijna 3 meter hoog die een groene wand vormen. Plaats meerdere zaden in een zaaikuiltje aan de voet van elke steun. Elke plant produceert in het voorjaar een veelvoud aan lichtroze bloemen, waarna vanaf juli een mooie paarse vruchting volgt.
Geplukt als dunne of extra dunne peulen, kunnen ze worden bereid zoals sperziebonen. De smaak van dit ras leent zich voor alle culinaire variaties. Bij volledige rijpheid geplukt, kunnen de peulen worden gedopt om de lichtbruine bonen eruit te halen. Stokbonen hebben een hoge opbrengst en de oogstperiode is langer dan bij stamslabonen.

Of het nu wordt gegeten om de peul of om het zaad, de boon is een zeer geliefde groente in de tuin omdat hij heel gemakkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinier tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan doen, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens in Europa geacclimatiseerd vanaf de 16e eeuw, is de boon nu een onmisbaar peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw de consumptie van de hele peul initieerden door hem onrijp te plukken.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stamslabonen geselecteerd, maar alle soorten hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die in het dunne of extra dunne stadium worden gegeten, zijn er de draadbonen die bij rijpheid draden vormen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De sperzieboon is over het algemeen vleziger en wordt volledig geconsumeerd, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draadloze sperziebonen kunnen jong worden gegeten als extra dun tot een voller stadium als een sperzieboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten), wordt onderscheid gemaakt tussen de oogst van verse bonen en die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog net hun definitieve kleur krijgen. Voor consumptie van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het dunne als extra dunne stadium voor draadbonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, goed geventileerde plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Snijd hiervoor de steeltjes eraf, was ze, blancheer ze 5 tot 6 minuten in kokend water en dompel ze daarna in koud water voordat je ze droogt in een schone theedoek. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C worden geplaatst. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteit van deze methode. Net als bij invriezen: steeltjes eraf, wassen, blancheren en dan de bonen in koud water dompelen. Doe ze vervolgens in potten die je vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een steriliseerapparaat gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan na ze goed te hebben vastgezet.

Gedroogde bonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap om stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de bodem te regenereren. Je kunt een bonenteelt opnemen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoen en maïs, wat een drietal vormt waarvan de combinatie gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijsjes omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen aanvallen van bladluis en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan hebben geprofiteerd.