Stokslaboon Melissa - Vilmorin

De Stokboon 'Melissa' is een Vilmorin-creatie met paarse peulen van wel 30 cm lang die nooit draad of perkamentachtig worden. Onrijp kunnen ze gegeten worden als extra fijne tot fijne boon. Maar 'Melissa' heeft vooral faam gemaakt als sperzieboon, want dan komt de volledige smaak tot zijn recht. De peulen hebben een zeer fijne smaak, kunnen in stukjes worden gesneden en lenen zich voor alle culinaire variaties. Er zijn trouwens talloze manieren om sperziebonen te bereiden. Denk bijvoorbeeld aan Italiaanse, Indiase of Libanese gerechten die vers worden gegeten. Deze recepten zijn ideaal tijdens de zomeroogst.
Door bamboestokken in een tipi- of canadententvorm te zetten, voeg je esthetiek toe aan de moestuin: je krijgt prachtige stokken die een groene muur vormen. Zaai meerdere zaden in een zaaikuiltje aan de voet van elke steun. Elke plant produceert in het voorjaar een veelvoud aan witte bloemen, waarna vanaf juli een prachtige vruchtzetting volgt.
Dit ras met originele kleuren bewijst opnieuw dat een moestuin zowel voedzaam als mooi kan zijn. De oogst vindt plaats van juli tot september na zaaien van april tot juli. Stokbonen hebben een hoge opbrengst en de oogstperiode is langer dan bij stamslabonen. 

Of je ze nu eet voor hun peul of hun zaad, bonen zijn een zeer geliefde groente in de tuin omdat ze heel gemakkelijk te telen zijn. Ze zijn zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan verwachten, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon inmiddels een onmisbare peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De indianen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw de consumptie van de hele peul initieerden door hem onrijp te plukken.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. Primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stamslabonen geselecteerd, maar alle soorten hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn er de draadbonen die bij rijpheid draden vertonen. Vervolgens wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De sperzieboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draad-sperziebonen kunnen jong worden gegeten als extra fijn tot een vleziger stadium als een sperzieboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) onderscheiden we de oogst van verse bonen van die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

Onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. Gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral aan plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog maar net hun kleur krijgen. Voor consumptie van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor draadbonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Daarvoor moeten ze worden gekopt, gewassen, 5 tot 6 minuten worden geblancheerd in kokend water en vervolgens in koud water worden gedompeld voordat ze in een schone theedoek worden gedroogd. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C worden geplaatst. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze bewaarmethode. Net als bij invriezen: kop ze, was ze, blancheer ze en dompel ze dan in koud water. Doe ze vervolgens in potten die je vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze vervolgens in een stoofpan of met een steriliseerapparaat gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan na ze goed te hebben vastgezet.

Droogbonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, net als alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap om stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de bodem te regenereren. Je kunt een bonenteelt opnemen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoenen en maïs, wat een drietal vormt waarvan het gezelschap gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijzen omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen bladluisaanvallen en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan profiteren.