Stokslaboon Blue Lake White (zaad)

De Stokslaboon 'Blue Lake White' is een beproefd ras. Productief en vroeg, elke plant produceert lange, vlezige sperziebonen van 14 cm, die in trossen van 4 tot 5 peulen hangen en draadloos zijn. Deze peulen hebben een uitstekende smaakkwaliteit, zijn zeer geschikt om in te vriezen en voor alle culinaire toepassingen. De manieren om sperziebonen te waarderen zijn bovendien talrijk. Denk bijvoorbeeld aan Italiaanse, Indiase of Libanese bereidingen die vers gegeten worden. Deze recepten zijn ideaal tijdens de zomeroogst. Zaai van mei tot augustus voor een oogst van juli tot september.

Door bamboestokken in een tipi- of wigwamvorm te plaatsen, voeg je esthetiek toe aan de moestuin: je krijgt prachtige stokken die een groene wand vormen. Plaats meerdere zaden in een zaaikuiltje aan de voet van elke steun. Elke plant produceert in het voorjaar een veelvoud aan witte bloemen, waarna vanaf juli een royale vruchtzetting volgt. Stokbonen hebben een hoge opbrengst en de oogst spreidt zich uit over een langere periode dan bij stamslabonen.

Of hij nu voor zijn peul of zijn zaad wordt gegeten, de boon is een zeer gewaardeerde groente in de tuin, omdat hij heel gemakkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan doen, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon nu een onmisbaar peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw de consumptie van de hele peul initieerden door hem onrijp te plukken.
De boon is een liaan met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stamslabonen geselecteerd, maar alle soorten hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn over het algemeen groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn er de draadbonen die bij rijpheid draden vertonen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De sperzieboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draadloze sperziebonen kunnen jong gegeten worden als extra fijn tot een voller stadium als een sperzieboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan men alleen de zaden eet), onderscheidt men de oogst van verse bonen van die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen staan bekend om hun rijkdom aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. Gedroogde bonen bevatten ook vitamine C, spoorelementen en vooral plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten amper hun kleur hebben aangenomen. Voor consumptie van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor draadbonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van de peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Daarvoor moeten ze worden gekopt, gewassen, 5 tot 6 minuten in kokend water geblancheerd en vervolgens in koud water worden gedompeld voordat ze in een schone theedoek worden gedroogd. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18 °C worden geplaatst. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze bewaarmethode. Net als bij invriezen: kop, was, blancheer en dompel de bonen onder in koud water. Doe ze vervolgens in potten die je vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1 uur en 30 minuten op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan na ze goed te hebben vastgezet.

Droogbonen: goed gedroogd kunnen bonenzaden een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, net als alle leden van de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae), de eigenschap om stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de bodem te regenereren. Je kunt een bonenteelt opnemen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoen en maïs, wat een drietal vormt waarvan het gezelschap gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijs, omdat ze elkaar beschermen. Vermijd daarentegen de aanwezigheid van lookachtigen (Alliaceae) of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt zowel tegen bladluisaanvallen als om de planten die ervan hebben geprofiteerd te versterken.