Pronkboon Moonlight

De Pronkboon 'Moonlight' combineert de eigenschappen van een stokboon en een pronkboon. De volledig witte bloei wordt gevolgd door de vorming van peulen die korter zijn (20 tot 25 cm) en over het algemeen zachter en zoeter dan gemiddeld bij pronkbonen. Deze Pronkboon 'Moonlight' is krachtig, makkelijk in de omgang en blijft decoratief genoeg voor een plaats in de siertuin.
De peulen hebben een heerlijke smaak van sperzieboon en kunnen worden bereid volgens alle recepten voor sperziebonen of slabonen. Elke plant produceert uitbundig. Dat is ook logisch, want hij kan wel 4 meter hoogte bereiken! Plan je zaai van april tot juli om te kunnen oogsten van juli tot oktober.
Let op voor het gezegde dat luidt "de boon moet de tuinier zien weglopen". Dit geldt niet voor pronkbonen. Integendeel, de zaden moeten onder minstens 5 cm aarde worden begraven om te kiemen. Zelfs het zaadlob kiemt ondergronds voordat de eerste echte bladeren verschijnen. Of hij nu voor zijn peul of zijn zaad wordt gegeten, de boon is een zeer gewaardeerde groente in de tuin omdat hij heel makkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinier tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan doen, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon inmiddels een onmisbare peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De indianen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw de consumptie van de hele peul initieerden door hem onrijp te plukken.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. De primitieve variëteiten zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen dwergvariëteiten geselecteerd, maar alle hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de variëteiten die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn er de slabonen die bij rijpheid draden vertonen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De sperzieboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde slaboon-sperziebonen kunnen jong worden gegeten als extra fijn tot een vleziger stadium als een sperzieboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) wordt onderscheid gemaakt tussen de oogst van verse bonen en die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral aan plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog nauwelijks hun kleur hebben aangenomen. Voor consumptie van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor slabonen. De oogst van gedroogde bonen gebeurt door de plant volledig af te snijden en op te hangen op een droge, goed geventileerde plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Daarvoor moeten ze worden gesnaveld, gewassen, 5 tot 6 minuten worden geblancheerd in kokend water en vervolgens in koud water worden gedompeld voordat ze in een schone theedoek worden gedroogd. Eenmaal in een zak kunnen de bonen in de vriezer op -18°C worden geplaatst. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze bewaarmethode. Net als bij invriezen: snavel af, wassen, blancheren en dan de bonen in koud water dompelen. Doe ze vervolgens in potten die je vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan na ze goed te hebben vastgezet.

Gedroogde bonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap om stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de bodem te regenereren. Een bonenteelt kan worden ingepast in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoenen en maïs, waardoor een drietal ontstaat waarvan het gezelschap gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijsjes omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen aanvallen van bladluis en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan hebben geprofiteerd.