Pawpaw Overleese - Asimina triloba

De Asimina triloba 'Overleese' is een kleine fruitboom met een exotisch uiterlijk die vruchten geeft die aan mango doen denken, met hun groene schil. Ze verschijnen in september en oktober en hebben een zoete, zachte smaak die doet denken aan mango en banaan. Hoewel hij in Nederland nog niet zo bekend is, is het toch een goed winterharde boom voor ons klimaat. Zijn langzame groei en beperkte omvang maken het mogelijk om hem in elke tuin te planten, zelfs met een klein oppervlak. Vrij eenvoudig te telen, hij groeit in neutrale tot zure grond, niet te droog in de zomer en bij voorkeur op een zonnige plek.

De pawpaw is de enige vertegenwoordiger in een gematigd klimaat van de tropische Annonaceae-familie. Negen soorten komen voor in de Verenigde Staten, waarbij Asimina triloba de meest winterharde van allemaal is (tot in het uiterste zuiden van Canada).
Het is een kleine boom die langzaam groeit, goed vertakt en met een bossige uitstraling, die in de loop der tijd 4 tot 5 m hoog kan worden en 2,50 tot 3 m breed. Zijn loof heeft over het algemeen een ovale, zelfs piramidale vorm, op een vrij korte stam, die soms zelfs vanaf de grond vertakt, waardoor hij meer het uiterlijk van een grote struik krijgt dan van een boom.

Asimina triloba 'Overleese' is een vrij oud ras, geselecteerd in 1950 in de Verenigde Staten. Opmerkelijk is dat het recentere ras Shenandoah voortkomt uit een zaailing van Overleese. Overleese produceert overvloedig middelgrote vruchten, met een gewicht van 250 tot 300 gram, die alleen of in kleine groepjes van 3 tot 5 aan de twijgen van het voorgaande jaar verschijnen. De vruchten hebben een zeer smakelijk geel vruchtvlees en bevatten weinig zaden, ze verschijnen in september en zijn vaker rijp om te oogsten in oktober. Omdat dit ras niet zelfbestuivend is, is het nodig om in de buurt een ander pawpaw-ras te planten om bestuiving van de bloemen en vruchtzetting mogelijk te maken.
De bijnaam noordelijke mango van de pawpaw komt van de treffende vorm van de vruchten, waarvan de schil groen blijft bij rijpheid, terwijl het zoete vruchtvlees doet denken aan de smaak van mango en ook aan die van banaan (waardoor hij soms ook wordt verkocht onder de naam Indianenbanana of arme mannenbanaan...).
De vruchten bevatten ongeveer tien grote, zwarte zaden, ze worden geoogst wanneer het vruchtvlees zacht wordt. Het plukken moet dus zonder kracht gebeuren, je kunt de vruchten zelfs van de grond rapen. Vervolgens moeten ze snel worden geconsumeerd (ze zijn slechts enkele dagen houdbaar bij kamertemperatuur), of worden bewaard in de koelkast (maximaal 2 weken).
Met een heerlijke smaak heeft de pawpawvrucht bovendien een hoge voedingswaarde (hij is onder andere rijk aan vitamine A en C). Amerikanen eten hem puur natuur of verwerkt in sap, sorbet, cake...

De grote, eenvoudige, smalle bladeren van ongeveer 25 cm lang hangen nonchalant naar beneden, wat hem een karakteristiek en vrij tropisch aandoend uiterlijk geeft. In het najaar krijgen ze een mooie, heldergele kleur, de pawpaw verdient het dus ook om geplant te worden vanwege zijn prachtige herfstkleur.
Zijn bloemen met 6 bloemblaadjes vormen klokjes van een mooie bordeauxrode tot paarse kleur in april-mei, maar hun bescheiden formaat (3-4 cm) en hun vaak solitaire verspreiding over de takken bieden slechts een beperkte sierwaarde. Ze verschijnen op de oude twijgen.
Dit ras kan 5 m hoog worden en ongeveer 3 m breed, en vormt zo een kleine boom met een exotisch uiterlijk. Hij groeit langzaam en hoewel hij droogte tolereert, houdt hij van vocht om goed te groeien. Aarzel daarom niet om in de zomer water te geven om zijn groei te bevorderen. Anders zal hij het wel overleven, maar zijn groei wordt dan sterk vertraagd. In de meeste regio's kun je hem beter in de volle zon planten; op warme, beschutte standplaatsen is halfschaduw ook geschikt.
Het is een gemakkelijke plant om te telen, wordt over het algemeen niet aangevallen door insecten of ziekten en hoeft niet echt gesnoeid te worden. Hij verdraagt snoei echter goed als je zijn toch al bescheiden formaat wilt beperken.

Asimina triloba 'Overleese' vindt zijn plaats in een stadstuin, eventueel bij een muur die hem beschermt tegen harde wind. Zijn langzame groei mag je niet vergeten om hem voldoende ruimte te laten voor zijn toekomstige ontwikkeling. Denk er ook aan om hem in duo te planten om kruisbestuiving mogelijk te maken en zo vruchten te krijgen.
Deze fruitsoort kan het startpunt vormen van een exotisch geïnspireerde boomgaard, naast een Kaki (Diospyros) 'Costata' met zijn mooie glanzende loof en feloranje vruchten die in dezelfde periode verschijnen als die van de Pawpaw. De Poncirus trifoliata, een kleine winterharde citrus, brengt ook een tropische touch, net als de Acca sellowiana Coolidge, of Braziliaanse guave, zelfbestuivend maar heeft een niet te koud klimaat nodig om vrucht te dragen. Een Goji Sweet Lifeberry completeert dit geheel met zijn rode bessen met meervoudige voedzame eigenschappen.