Carthamus tinctorius Zanzibar Orange (zaad) - Saffloer

De Carthamus tinctorius 'Zanzibar' is een selectie van de saffloer met een weinig stekelig blad en grote, opvallende en kleurrijke oranje bloemen. De klassieke soort is een eenjarige plant van mooie statuur, vroeger geteeld voor de rode en gele pigmenten uit de bloemen, maar ook voor de oliehoudende zaden. 'Zanzibar' vormt een mooie pol versierd met oranje pompons die in de zomer niet onopgemerkt blijven. Zaai hem in het voorjaar onder verwarmd glas, hij geeft prachtige bloemen voor droogboeketten.

De Carthamus tinctorius 'Zanzibar' is een tuinbouwselectie. De saffloer, ook wel valse saffraan genoemd, is een eenjarige plant uit de composietenfamilie (Asteraceae) die al heel lang door de mens wordt gecultiveerd. Hij komt niet in het wild voor. De voorouder is waarschijnlijk Carthamus persicus, afkomstig uit Centraal- en Oost-Turkije en Iran. Het is een plant van droge gebieden met seizoensgebonden regenval. De saffloer ontwikkelt een zeer diepe penwortel die hem in staat stelt in dit soort omgevingen te overleven. De plant kiemt, bloeit, produceert zaden en sterft binnen 4 tot 5 maanden.

De oranje selectie 'Zanzibar' vormt een pol van sterk vertakte stengels van 70-80 cm hoog met het uiterlijk van een distel. De plant ontwikkelt een rozet van grondstandige bladeren, zonder bladstelen, lancetvormig tot elliptisch van vorm, 7 tot 15 cm lang en 2,5 tot 6 cm breed, met getande randen. Wanneer de daglengte en temperatuur toenemen, rijzen er witachtige, sterk vertakte stengels op uit de rozet. Deze dragen rondere, niet-stekelige bladeren, waarvan de grootte afneemt naar de top van de stengel. De bloei vindt plaats in de zomer, tussen 3 en 4 maanden na het zaaien. Elke vertakking draagt tot 5 bloemhoofdjes met 15 tot 20 bloemknoppen. Elke lintbloemig bloemhoofdje meet tussen 3 en 4 cm in diameter en heeft talloze oranje bloemblaadjes of bladtongen omgeven door groene schutbladeren. Het geheel geeft een wat woest uiterlijk. Na bestuiving ontstaan er vruchten, zogenaamde nootjes. Eivormig van vorm, zijn ze 5 tot 8 mm lang en hebben 4 hoeken. Ze zijn rijp wanneer de bladeren bruin worden. De saffloerzaden kunnen worden geoogst om het volgende jaar opnieuw te worden gezaaid. Rijk aan olie, zijn ze aan het eind van het seizoen aantrekkelijk voor bepaalde vogels.

De Saffloer 'Zanzibar' heeft warmte nodig en houdt niet van vocht; het blad is vrij gevoelig voor schimmelziekten en de plant heeft een hekel aan koele, regenachtige klimaten. Zet hem op een zonnige plek, in lichte en zeer goed doorlatende grond. Teelt in een kas is in alle regio's mogelijk. Plant hem in de vollegrond, in de moestuin of in een border, zodra de kans op vorst geweken is. De teelt lijkt gemakkelijker op warme, beschutte standplaatsen in Nederland, omdat de regenval daar in het voorjaar en de zomer over het algemeen minder frequent is. Je kunt een grote, weelderige border creëren door hem te combineren met distels en met middelhoge siergrassen.

Voor droogboeketten: pluk de bloemen als de knoppen net beginnen te openen.

De saffloer in de keuken:
De geroosterde zaden kunnen als aperitiefhapje worden gegeten. De jonge bladeren kunnen rauw, in salade, of gestoomd worden gegeten.

Een milieuvriendelijk pluspunt:
De hele zomer trekken de nectarrijke bloemen van de saffloers bestuivende insecten en vlinders naar je tuin. De olierijke zaden zijn bijzonder geliefd bij vogels (papegaaien, mezen...). Aan het eind van de bloei kun je ze oogsten om ze in de schaarse wintermaanden gelukkige eters te geven.