Datura meteloides Evening Fragrance (zaad) - Doornappel

De Datura meteloides 'Evening Fragrance' is een weelderige vaste plant, gewaardeerd om de zoete geur en de zuiverheid van zijn grote, witte trompetvormige bloemen. Vorstgevoelig wordt hij meestal als eenjarige gekweekt. De vele volksnamen die de Datura draagt, hebben bijgedragen aan zijn reputatie als schadelijke plant: Duivelskruid, Engelentrompetten, Laatste Oordeel-trompetten, Dolletrompet, Stekelappel. Hoewel inderdaad alle delen van de plant giftig zijn, lijkt hij een bijzondere 'media-aandacht' te krijgen waar andere even gevaarlijke planten zoals vingerhoedskruid, oleander en monnikskap niet onder lijden. Dit komt waarschijnlijk door het enigszins sinistere uiterlijk van zijn trompetbloem, voorzien van opstaande 'hoorns'.

Er bestaan ongeveer vijftien soorten Datura of Brugmansia, gekweekt voor de sier in tuinen en op terrassen. De Datura meteloides, tegenwoordig hernoemd naar Datura innoxia, behoort tot de nachtschadefamilie (Solanaceae), net als tomaten, tabak en aardappelen. Zijn oorsprong ligt in het zuidwesten van de Verenigde Staten (Mexico, Texas), Midden- en Zuid-Amerika. Zijn verspreidingsgebied omvat ook Afrika, evenals alle warme gematigde streken van Azië, Australië en Europa. Deze soort lijkt sterk op de Datura metel, waarvan hij verschilt door het aantal zijnerfvaten dat uit de hoofdnerf van elk blad komt. In het wild komt hij voor op braakliggend terrein en langs wegen. Het is een plant die goed is aangepast aan droogte in de zomer.

'Evening Fragrance', met zeer grote witte bloemen met een lavendelkleurige rand, is een prachtige tuinbouwselectie van Datura innoxia. Het is een kruidachtige vaste plant vanuit zijn wortelstok, die zich ontwikkelt vanuit een knolvormige wortel die vorst en te veel water niet verdraagt. Zijn snelle groei maakt het mogelijk hem als eenjarige plant te kweken in al onze streken. Binnen 4 tot 5 maanden vormt zich een bossige pol, die, afhankelijk van de groeiomstandigheden, 80 cm tot 1,20 m hoog en 95 cm breed wordt. De hele plant is bedekt met een dons dat het blad een mooie blauwgrijze, leigrijze glans geeft, en het blad verspreidt een merkwaardige ranzige geur wanneer het wordt gekneusd. De stengels zijn vertakt, vaak getint met paars of roodzwart. Ze dragen grote, gave of hoekig getande bladeren, elliptisch tot breed ovaal, asymmetrisch, vliezig, 5 tot 20 cm lang en 4 tot 15 cm breed. Hun kleur is een donker blauwgroen. De bloei vindt plaats in de zomer, van juli tot oktober, ongeveer 4 maanden na het zaaien. De bloemen staan alleen, eerst rechtop en later hangend. Ze bestaan uit een buisvormige kelk die overgaat in 5 uitgespreide lobben met kleine gedraaide hoorns. De hele bloem is 20 cm lang en 15 cm breed. Deze bloei verspreidt een aangename geur in de late namiddag en avond en wordt veel bezocht door bestuivende insecten. Na de bloemen volgen ovale vruchten van ongeveer 5 cm in diameter, bedekt met korte, niet-stekende stekels. Ze openen bij rijpheid om de zaden te verspreiden. De basis van de vrucht rust op de kelk die een soort kraag vormt. De zaden van Datura meteloides kunnen meerdere jaren in de grond blijven voordat ze de gunstige omstandigheden voor hun kieming vinden.

Gekweekt in een pot op het terras en geplaatst in de volle zon zal de Datura 'Evening Fragrance' zeker gewaardeerd worden, vooral tijdens de lange zomeravonden waarop zijn geur zich zal verspreiden met de opkomende avondkoelte. Het bijzondere karakter van de Datura maakt het lastig om hem te combineren met andere tuinplanten, hij wordt vaak solitair geplaatst, aan de voet van een kleine boom of dicht bij het huis, langs een pad, om van zijn geur te kunnen genieten. Een combinatie met felroze nachtschone (Mirabilis jalapa) en de Mauritaniaanse winde (Convolvulus sabatius) is vrij geslaagd. De Datura innoxia is winterhard in de volle grond in het zuiden van ons land of langs de Atlantische kust, mits een dikke beschermende wintermulch die hem isoleert tegen de kou, maar ook tegen vocht.